Uluslararası Enerji Ajansı, ABD ile İran arasındaki gerilimin temmuz başında yeniden tırmanmasının, petrol piyasasının gelecek yıl arz fazlasına döneceği yönündeki tahmini altüst edebileceği uyarısında bulundu. Ajansın cuma günü yayımladığı aylık rapora göre Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasıyla küresel arz haziranda toparlandı, ancak üretim savaş öncesi düzeyin hâlâ belirgin gerisinde.
Petrol arz fazlası tahmini neden risk altında
Uluslararası Enerji Ajansı, gelecek yıl için öngördüğü arz fazlasının artık kırılgan olduğunu belirtiyor. Ajansa göre küresel petrol arzı 2027'de günde 7,5 milyon varil artabilir; ancak bu senaryonun tamamı Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin sorunsuz sürmesi varsayımına dayanıyor. Temmuz başında ABD ile İran arasında yeniden alevlenen çatışma, tam da bu varsayımı zayıflatıyor.
Haziran ayı, aylardır süren krizin ardından piyasaya kısmi bir nefes aldırmıştı. Hürmüz'den geçişlerin yeniden başlaması, enerji piyasasındaki dalgalanmayı bir miktar hafifletmiş, küresel arzı günlük 4,1 milyon varil yükseltmişti. Yine de üretim, savaş öncesi düzeyin 9,4 milyon varil altında seyrediyordu.
Hürmüz'den akışın tam olarak normale dönüp dönmeyeceği, hem fiyatların hem de küresel ekonominin seyrini belirleyecek.
Uluslararası Enerji AjansıBoğaz açıldı ama açık sürüyor
Kriz, 28 Şubat'ta başlayan savaşla birlikte tarihin en büyük petrol arz şoklarından birine dönüşmüştü. Zirvede, Hürmüz Boğazı üzerinden günde 20 milyon varile yaklaşan ham petrol akışı fiilen durmuş, boğazın kapanması küresel deniz yoluyla taşınan petrolün önemli bir bölümünü devre dışı bırakmıştı. Nisan başındaki geçici ateşkes ve haziranda imzalanan mutabakatın ardından geçişler yeniden başladı; boğazdaki akış mayıs dibindeki günlük 9,6 milyon varilden haziranda yaklaşık 12 milyon varile çıktı. Bu seviye, savaş öncesindekinin hâlâ çok altında.
Temmuzdaki tırmanma tabloyu nasıl değiştirdi
Görece sakinleşen tablo, temmuz başında yeniden bozuldu. Uluslararası haber ajanslarının aktardığına göre 6-7 Temmuz'da Hürmüz Boğazı yakınında ticari gemilere yönelik saldırıların ardından ABD, İran'a düzenlediği hava harekâtını genişletti ve petrol yaptırımlarını yeniden yürürlüğe koydu. 8 Temmuz'da ABD Başkanı Donald Trump ateşkesin "bittiğini" söyledi, boğazdan geçen gemi trafiği yeniden geriledi. Uluslararası Enerji Ajansı, düşmanlıklardaki bu artışın gelecek yıla ilişkin görünümü bulanıklaştırdığını, arz fazlası tahmininin altüst olabileceğini bildirdi.
Piyasa, aylardır süren krizin ardından arz tarafındaki her sinyale sert tepki veriyor. Geçici anlaşmanın imzalanmasıyla gerileyen ham petrol fiyatları, yeni gerilim haberleriyle yeniden yön arıyor; Brent'in varil fiyatı haziranda ortalama 85 dolar dolayındayken temmuz başında 70 doların altına inmişti (piyasa verisi, yaklaşık). Ajansın çizdiği tabloda tek belirleyici değişmedi: boğazdan akışın kalıcı biçimde normale dönüp dönmeyeceği.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
