İngiltere merkezli The Economist, NATO Ankara Zirvesi'nin kazananları arasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı ilk sıralarda gösterdi. Ancak derginin öne çıkardığı F-35 ve CAATSA mesajlarının önünde hâlâ ABD Kongresi engeli duruyor. 7-8 Temmuz'da Ankara'da toplanan zirvede ABD Başkanı Donald Trump, yaptırımların kaldırılacağı ve F-35 satışının yeniden değerlendirilebileceği sinyalini verdi.
The Economist zirveyi nasıl değerlendirdi
Dergiye göre, zirvenin en önemli kazananlarından biri ev sahibi Erdoğan oldu. The Economist, zirve öncesinde Türk yetkililerin özel temaslarda Trump'ın toplantıya katılımını dahi önemli bir başarı olarak gördüğünü aktardı. Nitekim Trump, NATO müttefiklerini uzun süredir eleştirmesine karşın Ankara'ya geldi ve ev sahipliğini bunun başlıca nedeni olarak gösterdi. Derginin değerlendirmesinde, Trump'ın beraberinde savunma dosyalarında kritik mesajlar getirdiği vurgulandı.
F-35 ve CAATSA'da tablo ne durumda
Trump'ın sinyali ile Kongre'nin şartı arasındaki mesafe, F-35 dosyasının kaderini belirleyecek.
Washington, Türkiye'nin 2019'da Rusya'dan S-400 alması üzerine ülkeyi F-35 programından çıkarmış ve 2020'de CAATSA yaptırımlarını uygulamıştı. The Economist'in aktardığına göre ABD yönetimi zirvede hem bu yaptırımların kaldırılması yönünde taahhütte bulundu hem de F-35 satışını yeniden gündeme alabileceğini işaret etti. Buna karşın ABD Kongresi, teslimatın ancak Ankara'nın S-400'lerden vazgeçmesi halinde mümkün olacağı tutumunu koruyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise satışın Orta Doğu'daki askeri dengeyi bozabileceği itirazını dile getirdi. Yine de dergi, taraflar arasında uzlaşma ihtimalinin geçmişe kıyasla daha güçlü olduğunu değerlendiriyor.
Dosyanın Türkiye açısından ağırlığı savunma sanayii ve dış politika hattında birleşiyor. CAATSA yaptırımlarının kaldırılması, savunma sanayiindeki iş birliğinin önündeki önemli bir engeli geriletirken, F-35 dosyası hem teknik hem hukuki boyutuyla ABD iç siyasetine bağlı kalmayı sürdürüyor.
