ABD ve İsrail’in İran’a yönelik kapsamlı bir askeri harekat hazırlığı içinde olduğu 2026 Şubat ayı itibarıyla, Tahran yönetimi hem iç hem de dış sahada stratejik bir izolasyona mahkûm edildi. Rejimin uyguladığı sert politikalar ve kronikleşen ekonomik sıkıntılar nedeniyle toplumsal sözleşmenin zedelenmesi, olası bir dış müdahaleye karşı halkın direncini sosyopsikolojik bir kırılma noktasına getirdi. Bu iç zafiyet, küresel aktörlerin yeni dünya dizaynı arayışıyla birleşerek İran’ın diplomatik manevra alanını tamamen daralttı.
Alaska Zirvesi ve büyük takas
İran'ın dış politikadaki en büyük dayanağı olan Rusya ve Çin’in izlediği yeni strateji, Tahran için "ihanet" olarak nitelendirilen bir dönemi başlattı. 2025 yılında gerçekleşen Alaska Zirvesi’nde, Ukrayna krizi üzerinden ABD ile uzlaşan Rusya; Venezuela, Suriye ve Zengezur Koridoru gibi bölgelerdeki çıkarları karşılığında İran üzerindeki koruma kalkanını esnetti. Moskova, Tahran’ı Batılı ambargoları aşmada bir manivela olarak görme aşamasını geride bırakarak, miadını doldurduğu düşünülen bir rejimi savunmanın maliyetinden kaçınma yoluna gitti.
Pekin'in ekonomi odaklı yön değişimi
Benzer bir geri çekilme Çin cephesinde de gözlemleniyor. ABD Başkanı Trump’ın nisan ayında Pekin’e yapacağı kritik ziyaret öncesinde riskleri minimize etmek isteyen Çin, Avrupa ile imzaladığı yeni ticaret anlaşmalarının ardından rotasını tamamen batıya kırdı. 2021’deki 25 yıllık stratejik anlaşmaya rağmen Pekin, İran’ı artık "vazgeçilmez bir müttefik" olarak değil, sadece ucuz enerji tedarik edilen bir "jeo-ekonomik seçenek" olarak kodluyor. 2025 sonundaki askeri malzeme kısıtlamaları, bu stratejik kopuşun en somut göstergesi oldu.
Bölgesel risk değişimini küresel piyasa hassasiyetleriyle rasyonalize eden modellerimiz, tabloda şu stratejik alanları işaret ediyor:
ANALİZ:İran’ın jeopolitik yalnızlığı, enerji piyasalarında "beklenen risk" fiyatlamasını 2026'nın ikinci çeyreğine ötelemiş durumdadır. Rusya ve Çin'in sessiz onayıyla şekillenen bu yeni statüko, petrol fiyatlarında jeopolitik risk primini yukarı yönlü baskılasa da küresel arz güvenliğinde Rusya ve ABD'nin gizli bir denge kurduğu görülüyor. Alaska Zirvesi'nde alınan kararlar, İran'ın savunma projeksiyonlarını boşa çıkarırken; bölgedeki askeri yığınağın sadece bir tehdit değil, Rusya ve Çin tarafından "onaylanmış bir yeniden yapılandırma" olduğu anlaşılmaktadır. 2027 projeksiyonlarında bölgede yeni bir enerji mimarisi kurgulanırken, Tahran'ın bu denklemin dışında tutulması küresel sermaye akışlarının risk algısını "yönetilebilir kaos" seviyesine çekmektedir.
ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Küresel güçlerin iran takası ve yeni Ortadoğu dizaynıŞeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.
Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.
