TÜSİAD'ın 18 Haziran'da tanıttığı Maliyet Bazlı Rekabet Gücü Endeksi, 2026'nın ilk çeyreğinde önceki çeyreğe göre yüzde 1,7 gerileyerek 87,3 seviyesine indi. İncelenen 10 sektörden yalnızca ana metal rekabet gücünü artırabildi; gıda, kimya, kauçuk-plastik ve elektrikli teçhizat sektörlerinde kayıp en belirgin düzeyde gerçekleşti.
Türkiye ihracatta neden rekabet gücü kaybediyor?
Rekabet gücü kaybının başlıca nedeni, yurt içi üretim maliyetlerinin ihracat pazarlarındaki rakip ülkelere kıyasla daha hızlı artmasıdır. TÜSİAD'ın hesaplamalarına göre ara malı ve işgücü maliyetlerindeki yükseliş bu çeyrekte belirleyici oldu; yurt içi enerji maliyetlerindeki gerileme kaybı ancak kısmen frenleyebildi. İşgücü verimliliği rakip ülkelerle benzer düzeyde kaldığı için endeks üzerinde ayrıca bir etki yaratmadı.
Endeks 2015'in ilk çeyreğinden bu yana hesaplanıyor ve çalışmaya TÜSİAD'a eski Merkez Bankası ekonomisti Hakan Kara danışmanlık yapıyor; sonuçlar dış ticaretteki genel ekonomi gündemine doğrudan yansıyan bir gösterge niteliği taşıyor.
Gıda ve kimyada maliyet baskısı derinleşti
TÜSİAD'ın 10 imalat sektörü için hesapladığı alt endekslerde tablo homojen değil. Gıda imalatında yurt içi maliyetler çeyreklik yüzde 5,5 artarken rakip ülkelerde bu oran yüzde 1,1'de kaldı; ara malı maliyetindeki yüzde 6,4'lük sıçrama sektör endeksini çeyrekte yüzde 4,2 geriletti. Kimyasal ürünlerde işgücü maliyeti yüzde 8,7, ara malı maliyeti yüzde 5,7 arttı ve endeks yüzde 3,7 kaybetti. Kauçuk-plastik ve elektrikli teçhizatta kayıp sırasıyla yüzde 2,6 ve yüzde 2,3 ile daha ölçülü kaldı, tekstil-giyim-deride gerileme yüzde 1,8'de sınırlı kaldı. On sektörden yalnızca ana metal rekabet gücünü artırabildi; enerji maliyetindeki yüzde 7,8'lik gerileme sektörün toplam maliyet artışını yüzde 2 ile sınırlı tuttu.
TÜSİAD, sektörel sonuçları bundan böyle her çeyrek sonunda genel endeksle birlikte düzenli olarak yayımlayacağını duyurdu; bu da sektör bazlı karşılaştırmayı kalıcı bir takip aracına dönüştürüyor.
Mayısta ihracat ve ithalat aynı yönde geriledi
Rekabet gücü tablosu, TÜİK'in aynı hafta açıkladığı dış ticaret verileriyle örtüşüyor. Mayıs ayında ihracat yıllık bazda yüzde 9,5 azalarak 22 milyar 461 milyon dolara, ithalat ise yüzde 10,8 düşüşle 28 milyar 71 milyon dolara indi; enerji ve parasal olmayan altın hariç tutulduğunda kayıp ihracatta yüzde 11,5, ithalatta yüzde 16,2'ye çıkıyor. Ocak-Mayıs döneminde ihracat yüzde 0,2, ithalat yüzde 1,1 artarken, dönemin toplam dış ticaret açığı yüzde 3,6 yükselişle 42 milyar 716 milyon dolara çıktı.
Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında, bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için Analiz ve Araştırma Kurulu sayfamızı inceleyebilirsiniz.
