Türkiye'nin tekstil ve hazır giyim sanayii, dört yıla yayılan sancılı bir küçülmenin ardından ilk kez soluklandı. Sosyal Güvenlik Kurumu'nun nisan ayı kayıtları, 2022'den beri kesintisiz gerileyen işletme ve çalışan sayısının 2026 Nisan'ında eş zamanlı olarak yükseldiğini gösterdi. İki sektör toplamında ay içinde 318 yeni işyeri açıldı, 17 bin 899 kişi yeniden istihdama katıldı. Bu, uzun düşüş çizgisindeki ilk somut yön değişimi.
Yüksek finansman maliyetleri, tırmanan işçilik giderleri ve kurun enflasyonun gerisinde kalması, bu iki emek yoğun sektörü uzun süredir sıkıştırıyordu. Avrupa'daki talep zayıflığı da eklenince şirketler kapanmış, istihdam erimişti. Nisan verisi, Türkiye ekonomisinin üretim cephesinde bu tablonun sınırlı da olsa değiştiğine işaret ediyor.
Dört yılda ne kadar kayıp yaşandı
Kaybın boyutu, toparlanmanın neden dikkat çektiğini anlatıyor. Tekstilde işyeri sayısı 2022 Nisan'daki 19 bin 866 seviyesinden 2026 Mart'ta 18 bin 348'e inmiş, çalışan sayısı ise 503 binden 342 bine gerileyerek 161 binden fazla kişi işini kaybetmişti. Hazır giyimde tablo daha ağırdı: şirket sayısı yaklaşık 6 bin azalırken, istihdam kaybı 213 bini aştı. Nisan'da ise tekstilde 132, hazır giyimde 186 yeni işletme açıldı; çalışan sayısı iki sektörde sırasıyla 6 bin 843 ve 11 bin 56 kişi arttı.
Haziran ihracatını ne besledi
İstihdamdaki dönüşü, ihracat rakamları da destekledi. Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre hazır giyim ihracatı yılın ilk yarısında yüzde 1,6 gerilerken haziranda yüzde 15,1 sıçrayarak 1 milyar 375 milyon dolara ulaştı. Tekstilde ise haziran ihracatı yüzde 21,8 artışla 842 milyon dolara çıktı. Sektör temsilcileri bu ani hareketin arkasında beklenmedik bir etken görüyor: ABD-İran savaşının yarattığı bölgesel belirsizlik, uluslararası alıcıları teslimat riskini azaltmak için siparişlerinin bir kısmını Türkiye'ye kaydırmaya itti.
Haziran ayındaki güçlü performansın önemli nedenlerinden biri, bölgedeki savaş kaynaklı belirsizlikti; ancak bu etki geçici olabilir.
Sektör temsilcileriAvrupa hâlâ neden zayıf
Toparlanmanın coğrafi dağılımı ise dengesiz. Yeni pazarlar ve savaş kaynaklı sipariş kayması ivmeyi taşırken, sektörün geleneksel omurgası olan Avrupa pazarındaki zayıflık sürdü. İlk yarıda hazır giyim ihracatı Almanya'ya yüzde 14, Fransa'ya yüzde 15,4, İtalya'ya yüzde 11,2 geriledi; buna karşılık en güçlü artış yüzde 29,5 ile Irak pazarında yaşandı. Tekstilde ise ABD'ye ihracat yüzde 23,9 büyürken İspanya yüzde 11,1 arttı.
Sektör, verilerin bir dönüşün başlangıcı olabileceğini kabul etmekle birlikte temkini elden bırakmıyor. İşletme ve istihdam sayıları hâlâ 2022 seviyelerinin belirgin biçimde altında; haziran ihracatını yukarı taşıyan savaş kaynaklı sipariş kaymasının kalıcı olup olmayacağı ise önümüzdeki ayların en kritik sorusu olarak duruyor.
Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında, bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için Analiz ve Araştırma Kurulu sayfamızı inceleyebilirsiniz.
