Brent petrolün varil fiyatı, İran ile ABD arasındaki gerilimin gevşemesi ve Hürmüz Boğazı'nda trafiğin normalleşme umuduyla düşüşünü sürdürüyor. Gösterge, 1 Temmuz'daki yüzde 1,9'luk kaybın ardından 2 Temmuz erken işlemlerde yaklaşık 70,88 dolara inerek yüzde 0,96 daha geriledi ve şubat sonundan bu yana en düşük seviyelere yaklaştı; haziran ayında ise yaklaşık yüzde 21 değer kaybetmişti. Enerjide dışa bağımlı Türkiye için ucuzlayan petrol genelde olumlu okunsa da, Borsa İstanbul'da tek bir yön yok. Aynı gerileme, ham petrolü işleyen Tüpraş ile yakıtı en büyük gider kalemlerinden biri olan Türk Hava Yolları için taban tabana zıt anlamlar taşıyor.
Rafineri tarafında neden temkinli bakılıyor
Rafineri şirketlerinin kârlılığı, ham petrolün mutlak fiyatından çok, işlenmiş ürün ile ham petrol arasındaki fark olan rafineri marjına bağlıdır. Fiyatların hızla düştüğü dönemlerde daha yüksek maliyetle alınmış stokların değer yitirmesi ve ürün fiyatlarının gerilemesi, kısa vadede marjı sıkıştırabilir. Endeks24'ün BIST verileri, Tüpraş payının bu tabloyla uyumlu bir seyir izlediğini ortaya koyuyor. Hisse, haziran boyunca 245 lira bölgesinden 217 liraya kadar geriledikten sonra son iki işlem gününde toparlandı ve 1 Temmuz'u yüzde 3,9 yükselişle 236,30 liradan kapattı. Teknik görünümde eğilim yatay, RSI 50 dolayında dengede. Piyasa beklentisi temkinli iyimser; takip edilen analistlerin çoğunluğu al yönünde ve ortalama hedef fiyat 344,67 lira düzeyinde.
Havayolu için tablo neden farklı
Havayolları için akaryakıt, işletme giderlerinin en büyük kalemlerinden biridir; sektörde bu oran çoğu zaman dörtte bir ile üçte bir arasında seyreder. Petrolün ucuzlaması, jet yakıtı maliyetini doğrudan hafifleterek havayolu marjına alan açar. Türk Hava Yolları payı, haziran ortasındaki sıçramanın ardından son dönemin zirvelerine yakın, 328,50 lira dolayında tutunuyor. Ne var ki teknik görünümde RSI 78 ile aşırı alım bölgesinde bulunuyor; bu, yükseliş hızının bir süre yavaşlayabileceğine dair bir uyarı olarak okunabilir. Analist tarafında beklenti daha güçlü; çoğunluk al derken ortalama hedef fiyat 451,29 lira olarak öne çıkıyor. Yine de yakıt avantajının bir bölümü, giderlerin döviz cinsinden olması ve lira tarafındaki seyir nedeniyle sınırlanabilir.
Ham petroldeki gerileme büyük ölçüde beklenti kaynaklı. Piyasa Hürmüz'ün açılmasında en iyi senaryoyu fiyatlıyor, olası aksaklıkları yeterince hesaba katmıyor.
Vandana Hari · Vanda InsightsYatırımcı neye dikkat etmeli
Petroldeki gerilemenin kalıcı olup olmayacağı, iki hissenin hikâyesini de belirleyecek. Fiyatları aşağı çeken temel etken, İran ile ABD arasındaki ateşkes ve Hürmüz'ün yeniden açılması beklentisi. Bu sürecin ne kadar kırılgan olduğu, hafta sonu yaşanan karşılıklı atışlarla görüldü. İran'ın ağustos ortasından itibaren geçişlerden ücret alma niyeti ya da görüşmelerde olası bir tıkanma, petroldeki ucuzlamayı hızla tersine çevirebilir. Bu nedenle Tüpraş'taki marj baskısı da Türk Hava Yolları'ndaki maliyet rahatlaması da yalnızca petrol fiyatına bağlı sabit sonuçlar değil. Her iki hisseyi de hareket ettiren başka etkenler bulunuyor. Buradaki tablo bir alım ya da satım çağrısı değil, ham petrol ile iki şirketin karşıt konumunu gösteren bir çerçevedir.
Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında, bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için Analiz ve Araştırma Kurulu sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
