Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif, Cuma günü X üzerinden paylaştığı mesajda Washington ile Tahran arasındaki barış anlaşmasının nihai metni üzerinde uzlaşıya varıldığını açıkladı. İslamabad, sürecin kalan adımlarını tamamlamak için her iki tarafla temas halinde olduğunu bildirirken imza için Cenevre'nin hazırlandığı ileri sürülüyor.
Nisan başında Orta Doğu'da taraflar arasında ateşkes ilan edilmesini sağlayan Pakistan, bu kez adına "İslamabad Anlaşması" denilmesi beklenen kalıcı barış metnini iki aya yakın yürütülen mekik diplomasisiyle nihayete erdirdi. Şerif'in sosyal medya paylaşımı, haftalardır süren teknik müzakerelerin sonuç aşamasına geldiğinin ilk resmi işareti olarak değerlendiriliyor.
İki tarafın mesajları çakışıyor
ABD Başkanı Donald Trump bir gün önce "Belgelerin son hali hazırlanıyor, birkaç gün içinde imza töreni yapılacak" derken İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Esmail Bekayi, Tahran'ın henüz nihai kararını vermediğini kamuoyuyla paylaştı. Axios'un arabulucu ülkelerden bir diplomata ve ABD'li yetkililere dayandırdığı habere göre metin üzerinde uzlaşı sağlandı; ancak İran tarafında en üst karar merciinin onayı henüz kesinleşmedi.
İran heyeti daha önce müzakere masasına getirdiği koşullar arasında ABD-İsrail saldırılarının yol açtığı zararların tazmini ile dondurulmuş varlıklarına erişimi sıralıyordu. Yarı resmi Mehr Haber Ajansı'nın yayımladığı taslak metne göre İran'ın uluslararası hesaplarda bloke edilen 24 milyar dolarlık varlığı müzakereler devam ederken kademeli biçimde serbest bırakılacak. Aynı taslak, petrol yaptırımlarının askıya alınmasını ve Hürmüz Boğazı'nın 30 gün içinde tamamen yeniden açılmasını da öngörüyor.
Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif, ABD ile İran arasındaki barış anlaşmasının nihai metni üzerinde uzlaşıya varıldığını 12 Haziran'da X hesabından duyurdu.
Barışa hiç olmadığı kadar yakınız. ABD ile İran arasındaki barış anlaşmasının nihai metni üzerinde uzlaşı sağlandı.
Şehbaz Şerif, Pakistan BaşbakanıNükleer dosya: ne masada, ne dışarıda
Taslak metne göre müzakereler İran'ın füze programını ve bölgedeki vekil güçlere verdiği desteği kapsam dışında bırakıyor. Nükleer meseleler ise ön anlaşmanın hemen ardından başlayacak 60 günlük kapsamlı bir müzakere sürecine havale edildi. İran, NPT çerçevesinde nükleer silah geliştirmeyeceğini taahhüt etmeyi kabul etmekle birlikte zenginleştirilmiş uranyum stoğu ve zenginleştirme kapasitesi konularındaki somut adımlar bu ikinci masaya bırakılacak.
24milyar dolar: İran'ın uluslararası hesaplarda dondurulmuş varlığı; taslak metne göre 60 günlük müzakere sürecinde kademeli serbest bırakılacak.
Trump'ın yakın çevresinden Jared Kushner ve Orta Doğu özel temsilcisi Steve Witkoff'un sürece dahil olduğu, imza törenini Başkan Yardımcısı JD Vance'in ABD adına gerçekleştirebileceği aktarılıyor. İran tarafında ise anlaşma metninin Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf aracılığıyla imzalanması öngörülüyor. Beyaz Saray daha önce de birkaç kez anlaşmanın yakın olduğuna inanmış; müzakereler her seferinde kritik noktalarda çökmüştü. Bu kez Pakistan Başbakanı'nın bizzat "nihai metin mutabık kılındı" demesi, sürece farklı bir ağırlık katıyor.
Brent'te sert düşüş: Türkiye ne kazanır?
Anlaşma haberleri petrol piyasasına yansıdı. Brent petrolün varili, 12 Haziran'da yüzde 4'ü aşan bir düşüşle 86 dolar bandına geriledi; bu, yılın zirvesi olan 119,50 dolardan Nisan ortasında başlayan geri çekilme sürecinde görülen en sert tek günlük hareketti. Taslak metinde yer alan Hürmüz Boğazı'nın 30 gün içinde yeniden açılacağı maddesi, piyasalarda İran arzının önündeki engelin kalkacağına ilişkin beklentiyi öne çekti.
Türkiye için bu tablo birden fazla kanaldan fırsat yaratıyor. 2025 yılında toplam enerji ithalat faturası petrol ve doğal gaz dahil yaklaşık 62,5 milyar dolara ulaşan Türkiye, yükselen Brent fiyatlarının cari açık üzerindeki baskısını aylardır derinden hissediyordu. Mart ayında 9,67 milyar dolara çıkan aylık cari açığın altın ve enerji dışında yalnızca 3,88 milyar dolar olduğu hesaplandığında, enerji faturasının dış denge üzerindeki ağırlığı açıkça ortaya çıkıyor. Petrol fiyatlarındaki her 10 dolarlık kalıcı gerilemenin, yüzde 5 büyüme senaryosunda cari açığı 4 milyar dolara yakın daralttığı tahmin ediliyor.
İkinci etki enflasyon üzerinde görünür. Akaryakıt ve lojistik maliyetleri aracılığıyla gıda, perakende ve sanayi ürünlerine yayılan petrol kaynaklı fiyat baskısı, fiyatların 90 dolar ve altında kalıcı hale gelmesi halinde dezenflasyon sürecine katkı sağlayabilir. Piyasalar bu hesabı yaparken henüz yanıtlanmamış bir soruyu da gündemde tutuyor: anlaşmanın tamamlanıp tamamlanmayacağı ve İran petrolünün gerçekten de piyasaya ne zaman döneceği.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
