Metal ihracatında miktar ve değer endeksleri sıçradı

Türkiye metal sanayi ihracatı, mayıs ayındaki gerilemenin ardından haziranda güçlü bir toparlanma gösterdi. İDDMİB tarafından hazırlanan TR-METALENDEKS’e göre ihracat miktar endeksi aylık yüzde 13,5 artışla 136,21’e, değer endeksi yüzde 15,4 yükselişle 201,34’e çıktı. Ortalama ihracat birim fiyatı da yüzde 1,6 artarak kilogram başına 5,53 dolara ulaştı ve endeksin hesaplanmaya başlandığı 2019’dan bu yana en yüksek seviyesini gördü.

Miktar endeksi yıllık bazda yüzde 20,51 arttı

Miktar endeksi mayıstaki 120,00 seviyesinden 136,21’e yükselirken, Haziran 2025’teki 113,02 düzeyinin de yüzde 20,51 üzerine çıktı. Değer endeksi ise mayıstaki 174,46 seviyesinden 201,34’e yükseldi ve yıllık artış yüzde 40,1 oldu. Böylece değer endeksinin yıllık büyümesi miktar endeksini 19,59 yüzde puan geride bıraktı.

Bu fark, yalnız ihracat hacminin değil, fiyat ve ürün bileşiminin de toplam geliri desteklediğini gösteriyor. İDDMİB’nin Haziran 2026 raporu, 5,53 dolar/kg seviyesindeki birim fiyat rekorunu arz eksikliği kaynaklı fiyat görünümüyle ilişkilendiriyor.

Alüminyum ve bakır toparlanmaya öncülük etti

Alt sektörlerde en güçlü ivme alüminyum ve bakırda görüldü. Alüminyum miktar endeksi 142,3’ten 172,6’ya, değer endeksi 202,5’ten 244,6’ya çıktı. Bakırda miktar endeksi 111,3’ten 134,6’ya, değer endeksi 214,7’den 262,3’e yükseldi. Endeks24 hesabına göre alüminyumun miktar artışı yüzde 21,3, bakırın değer artışı yüzde 22,2 oldu.

Döküm ve hırdavat da çift haneli miktar artışı kaydetti. Mutfak eşyalarında toparlanma daha sınırlı kaldı. Armatürde miktar gerilerken değer endeksinin yükselmesi, birim fiyat artışının hacim kaybını telafi ettiğini gösterdi. İskele ve kalıp sektöründe ise mayıstaki sıra dışı sıçramanın ardından miktar ve değer endeksleri normalleşti.

Birim fiyat rekoru katma değer açısından ne söylüyor

Kilogram başına 5,53 dolarlık ortalama, metal ihracatının yalnız tonaj üzerinden büyümediğine işaret ediyor. Bununla birlikte yüksek birim fiyatın tamamını ürün niteliğindeki kalıcı iyileşmeye bağlamak mümkün değil. Küresel metal fiyatları, arz koşulları, ürün karması ve teslim pazarları da aylık ortalamayı etkiliyor.

İDDMİB Yönetim Kurulu Başkanı Çetin Tecdelioğlu, çift haneli miktar artışı ile birim ihracat değerindeki rekorun sektörün katma değerli üretim gücünü ve uluslararası rekabetçiliğini ortaya koyduğunu değerlendirdi. Türkiye’nin ihracat görünümünde bundan sonraki temel soru, hazirandaki sıçramanın üçüncü çeyrekte sipariş ve birim fiyat desteğiyle korunup korunamayacağı olacak.

Temmuz ve ağustos verilerinde miktar endeksinin 136 seviyesine yakın kalması, toparlanmanın tek aylık telafiden daha kalıcı bir eğilime dönüştüğünü gösterebilir. Buna karşılık miktar gerilerken birim fiyatın yüksek kalması, ihracat gelirini desteklese de üretim kapasitesi ve sipariş hacmi açısından daha temkinli okunması gereken bir tablo yaratır.