Avrupa Birliği (AB), otomotiv sanayisini Çin menşeli yoğun rekabet baskısından korumak ve kıta içindeki üretimi konsolide etmek amacıyla hazırladığı stratejik pakette sona yaklaştı. Brüksel koridorlarında "Made in EU" (AB’de üretilmiştir) etiketiyle şekillenen yeni düzenleme, devlet teşviklerinden yararlanacak elektrikli, hibrit ve yakıt hücreli araçların montajının AB sınırları içerisinde yapılmasını zorunlu kılıyor.
Yerlilik oranı ve kritik eşik
Financial Times tarafından sızdırılan taslak metne göre, teşvik kapsamına girecek araçlarda batarya bileşenleri dışındaki parçaların fiyat bazında en az yüzde 70’inin AB menşeli olması planlanıyor. Ancak bu oranın taslakta köşeli parantez içinde yer alması, müzakerelerin hala devam ettiğini ve oranın esneyebileceğini gösteriyor. BMW gibi devler bu kuralların bürokratik yük getireceğini savunurken; Volkswagen ve Stellantis daha sert korumacı önlemler talep ediyor.
Türkiye’nin stratejik konumu ve riskler
Yıllık 1,5 milyon adetlik üretim kapasitesine sahip olan ve ihracatının yüzde 70’ini Avrupa’ya gerçekleştiren Türk otomotiv sanayisi için bu düzenleme hayati önem taşıyor. Sektör temsilcileri, Türkiye’nin bu "yerlilik" tanımına dahil edilmemesi durumunda, kıtanın en büyük hafif ticari araç ve otobüs üretim üssü olan Türkiye’nin rekabet gücünün zayıflayabileceğine dikkat çekiyor. Ankara ve sektör paydaşları, "AB’de üretilmiştir" yerine "AB ile üretilmiştir" kavramının yasaya dahil edilmesi için lobi faaliyetlerini sürdürüyor.
ANALİZ:
AB IAA mevzuat setini makro projeksiyon setlerimizle incelediğimizde, süreçteki risk ve fırsat dengesi şu şekilde netleşiyor:
Avrupa otomotiv pazarında uygulanması planlanan yüzde 70 yerlilik kriteri, Türkiye için sistemik bir risk noktası oluşturmaktadır. Gümrük Birliği çerçevesinde AB ile entegre olan Türk otomotiv yan sanayisi, bu düzenlemenin dışında kalması halinde maliyet avantajını kaybedebilir. Ancak Türkiye’nin Avrupa’nın en büyük beş pazarından biri olması ve üretim derinliği, Brüksel üzerinde bir "yapısal direnç" oluşturmaktadır. 2026 yılı genelinde Türkiye’nin bu tanıma dahil edilmesi yönündeki diplomatik trafiğin, otomotiv hisseleri ve ihracat rakamları üzerinde belirleyici olması beklenmektedir. Özellikle hafif ticari araç grubundaki üretim üstünlüğümüz, masadaki en güçlü kozumuzdur.
ENDEKS24 ANALİZ MASASI
AB otomotiv yerlilik yasası ve Türkiye ihracat projeksiyonuŞeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.
Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.
