Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Türkiye'nin elindeki S-400 hava savunma sistemlerinin başka bir ülkeye devredilmesinin yolları bulunduğunu söyledi. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu görüşmeleri için bulunduğu New York'ta basın toplantısı düzenleyen Lavrov, S-400 devrini alıcı ülkenin sistemlerin kullanımı konusunda Moskova'ya yüzde yüz güvence vermesi şartına bağladı.
Lavrov şartın gerekçesi olarak, Rusya'dan silah alan bazı ülkelerin güvence vermelerine rağmen bu silahları Ukrayna'ya sattığını öne sürdü. Açıklama, Ankara'nın F-35 programına dönüş için S-400 dosyasına çözüm aradığı bir döneme denk geldi.
BAE seçeneğinde Moskova talep bekliyor
Sistemlerin Birleşik Arap Emirlikleri'ne gönderilip gönderilmeyeceği sorusuna Lavrov, seçenekler üzerinde bir değerlendirmeleri olmadığı yanıtını verdi. Rus bakan, Ankara'nın bu konuda henüz bir planı olmayabileceğini de ekledi.
S-400'lerin BAE'ye devri seçeneği temmuzda, S-400'ler için BAE ile görüşme yürütüldüğü iddiasıyla gündeme gelmişti. Ankara bu iddiayı doğrulamadı. Millî Savunma Bakanlığı 16 Temmuz'daki haftalık basın bilgilendirmesinde S-400 sistemleriyle ilgili çok yönlü çalışmaların sürdüğünü, somut gelişmelerin kamuoyuyla paylaşılacağını açıklamıştı.
F-35 dosyasında S-400 düğümü
Türkiye, 2019'da teslim almaya başladığı S-400'ler nedeniyle ABD tarafından F-35 ortaklık programından çıkarılmış, bedelini ödediği uçakları teslim alamamıştı. Washington, Aralık 2020'de Amerika'nın Düşmanlarına Yaptırımlar Yoluyla Karşı Koyma Yasası (CAATSA) kapsamında Savunma Sanayii Başkanlığı'na yaptırım uyguladı.
Dosya, 7 Temmuz'da Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi'nde yeniden açıldı. ABD Başkanı Donald Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmesinin ardından Türkiye'ye yönelik yaptırımların kaldırılması gerektiğini söyledi. Trump'ın desteğine karşın F-35 satışında süren yasal engeller aşılmış değil; ABD'nin 2020'de yürürlüğe giren düzenlemesi, S-400'ler Türkiye'nin elinde kaldıkça F-35 satışını yasaklıyor.
Lavrov'dan Avrupa ve Washington'a eleştiri
Rusya'nın Avrupa ile savaşmak gibi bir niyeti bulunmadığını söyleyen Lavrov, "Bu tamamen saçmalık. Ancak Avrupa bizimle savaşmaya hazırlanıyor ve her gün bunu yeniden teyit ediyor" dedi. Avrupalıların en geç 2030'a kadar savaşa hazır olmayı hedeflediğini belirten Lavrov, silah üretimine ayrılan büyük kaynakların kendi kendini gerçekleştiren bir kehanete dönüşebileceğini savundu.
Washington ile ilişkilerde Trump yönetimiyle çeşitli formatlarda düzenli diyalog bulunduğunu belirten Lavrov, "çok dostane" olarak nitelediği görüşmelere paralel olarak ABD'nin Rusya'yı küresel ekonomiden dışlamaya yönelik kararlı bir politika yürüttüğünü ve yaptırımları sürdürdüğünü söyledi. Lavrov, Ukrayna meselesinin iki ülke arasında karşılıklı faydaya dayalı yeni bir dönemin önünde engel oluşturduğunu da vurguladı.
Ukrayna ile müzakerelerde Moskova açısından güven eksikliği olmadığını öne süren Lavrov, İstanbul'daki ikili görüşmeleri ve ABD'nin de katıldığı Abu Dabi'deki üçlü turları Rusya'nın sona erdirmediğini ileri sürdü.
