Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye, Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında Suudi Arabistan'a destek yollarını ele almak üzere üç ülkenin genelkurmay başkanlarını acil toplantıda buluşturmaya hazırlanıyor. Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasına göre hazırlık, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suudi Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan ve Pakistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı İshak Dar'ın 24 Eylül'de New York'ta yaptığı görüşmede masaya geldi.
Görüşme, BM Genel Kurulu'nun 81. oturumu marjında Suudi Arabistan'ın BM Daimi Temsilciliği'nde yapıldı. Toplantı, Husilerin Suudi kentlerini hedef alan balistik füze saldırılarının ardından geldi ve anlaşmanın imzasından 48 gün sonra bir üye ülkeye askeri destek başlığını gündeme taşıdı.
Birine saldırı hepsine saldırı sayılıyor
Suudi açıklaması, acil toplantı hazırlığını anlaşmanın taraflardan birine yönelik saldırıyı tüm taraflara yönelik saldırı sayan hükmüne dayandırdı. Anlaşma 7 Ağustos'ta Mekke'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından imzalanmıştı. Aynı hüküm, Fidan'ın paktı NATO'nun 5. maddesine benzettiği değerlendirmenin de dayanağıydı.
Anlaşmanın kurumsal yapısı ağustos sonunda şekillenmeye başladı. T.C. Dışişleri Bakanlığı'nın ortak açıklamasına göre üç ülkenin dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanları 31 Ağustos'ta İstanbul'da Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi formatında ilk kez bir araya geldi. Türkiye'yi bu toplantıda Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu temsil etti. Taraflar, Mekke Anlaşması kapsamındaki iş birliğini daha da kurumsallaştırmak için adım atma konusunda mutabık kaldı.
Bakanlar saldırıları kınadı, deniz güvenliğini vurguladı
Suudi Dışişleri Bakanlığı'na göre üç bakan, Mekke'yi ve Suudi Arabistan'daki sivil ve ekonomik tesisleri hedef alan saldırıları en güçlü şekilde kınadı. Bakanlar Suudi silahlı kuvvetlerinin teyakkuzunu övdü ve Krallığın BM Şartı'nın 51. maddesi uyarınca güvenliğini korumak için uygun gördüğü tedbirleri alma hakkını teyit etti.
Açıklamada bölgedeki genel duruma da değinildi. Bakanlar uluslararası hukuk, iyi komşuluk, egemenliğe karşılıklı saygı ve iç işlerine karışmama ilkeleriyle birlikte deniz ulaşımının güvenliği ve serbestisinin önemini vurguladı.
Koalisyon 6 balistik füzeyi önledi
Suudi liderliğindeki koalisyon 24 Eylül'de Husilerin fırlattığı 6 balistik füzeyi önleyip imha ettiğini açıkladı. Koalisyona göre hava savunma sistemleri Taif ve Yanbu kentlerini hedef alan girişimleri de boşa çıkardı. Suudi Arabistan Müftüsü Şeyh Salih bin Fevzan ise yayımladığı mesajda cephe hattındaki askerlere sabırlı, kararlı ve tetikte olma çağrısı yaptı.
Hedef alınan kentlerden Yanbu, Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz kıyısındaki başlıca petrol ihracat ve rafineri merkezlerinden biri. Saldırı girişimlerinin petrol sevkiyatına etkisine ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.
Genelkurmay toplantısının tarihi belirsiz
Suudi açıklamasında acil genelkurmay toplantısının tarihi, yeri ve Suudi Arabistan'a sağlanabilecek desteğin biçimi yer almadı. Paktın askeri boyutunun yanı sıra Türk savunma sanayiinin üçlü paktaki rolü de ortak üretim ve teknoloji iş birliği ekseninde gündemde bulunuyor.
