Türkiye, 2019'da çıkarıldığı F-35 savaş uçağı programına dönmek için yıllardır kapı aralıyor; ancak o kapı hâlâ tam açılmış değil. ABD Başkanı Donald Trump'ın son açıklamasında satış sorusunu net bir yanıt vermeden geçiştirmesi de bu tabloyu özetledi. Aradaki sıcak diyaloğa rağmen düğüm, Türkiye'nin Rusya'dan aldığı S-400 hava savunma sistemlerinde çözülmüş değil.
Düğüm S-400'de kaldı
Washington'ın tutumu yıllardır aynı: Türkiye'nin programa dönebilmesi için S-400'leri kullanmaması, hatta elinde bulundurmaması gerekiyor. ABD'nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack, iki ülke arasında bu yönde süren görüşmeler olduğunu doğruladı. Ankara cephesinde ise sistemleri NATO altyapısına entegre etmeme, bir başka deyişle "kutuda tutma" formülü gündeme geldi. ABD'nin bu güvenceyle yetinip yetinmeyeceği ise belirsiz.
Aralık'tan haziran'a değişen ton
Trump'ın söyleminde son altı ayda gözle görülür bir yumuşama yaşandı. Aralık 2025'te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile Florida'daki görüşmesinin ardından Trump, satışı "ciddi şekilde değerlendirdiklerini" söylemiş, uçakların İsrail'e karşı kullanılmayacağına dair güvence vermişti.
Bunu ciddi şekilde değerlendiriyoruz. Onlar bu uçakları asla İsrail'e karşı kullanmayacak, söz veriyorum.
Donald Trump · Aralık 2025
9 Haziran 2026'daki açıklamada ise aynı netlik yoktu. Satış sorusuna doğrudan girmeyen Trump, yanıtı Erdoğan'a yönelik övgülere ve iki lider arasındaki karşılıklı saygı vurgusuna çevirdi. Ortada imza atılmış bir karar değil, sürdürülen bir iyi niyet tablosu var.
Dondurulmuş milyarlar
Dosyanın maliyet boyutu da Ankara için ağır. Türkiye, 2019'da programdan çıkarıldığında yatırdığı yaklaşık 1,4 milyar dolar dondu. Bir yıl sonra, S-400 alımı gerekçesiyle CAATSA yaptırımları devreye girdi. Türkiye bu süreçte uçak ihtiyacını 40 adet F-16 Blok 70 siparişi ve mevcut filonun modernizasyonuyla kapatma yoluna gitti.
Ankara için ne anlama geliyor
Milli Savunma Bakanlığı'nın en güncel çizgisi temkinli: kaynaklar görüşmelerin sürdüğünü, S-400 konusunda yeni bir gelişme bulunmadığını belirtiyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan ise NATO Zirvesi'nde S-400'ü Trump'la gündeme getirmediklerini, konunun kendileri açısından kapandığını söylemişti. Tablonun bir diğer ucunda, programa dönüş halinde Türkiye'nin talepleri var.
20 milyar $Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye programa yeniden alınırsa uçakların yanı sıra bu tutarda yedek parça da almak istediklerini belirtti.
Net bir takvim çıkmadığı sürece Ankara, hava gücü açığını yerli KAAN projesi ve Avrupa'dan beklenen Eurofighter Typhoon jetleriyle yönetmeye çalışıyor. Trump'ın "evet" dememesi, kapının kapandığı değil; pazarlığın hâlâ S-400 ekseninde sürdüğü anlamına geliyor.
