Brent petrolün 2026'da yüzde 45'in üzerinde iki ayrı sıçrama yaptığı dönemlerde Borsa İstanbul'da kazanan ve kaybeden hisseler büyük ölçüde aynı kaldı. Endeks24 Veri Masası'nın 27 Şubat ile 31 Mart ve 6 Temmuz ile 25 Eylül dönemlerini kıyasladığı hesaplamaya göre Tüpraş ve Petkim iki şokta da değer kazandı; Türk Hava Yolları, Pegasus ve SASA ise iki dönemde de geriledi. Aksa, Reysaş ve Aygaz'da yön iki dönem arasında tersine döndü.
Brent, ilk dönemde varil başına 73,14 dolardan 107,24 dolara çıkarak yüzde 46,6 yükseldi. İkinci dönemde 72,12 dolardan 104,47 dolara tırmanan petrolün artışı yüzde 44,9 oldu. Hesaplama iki dönemin ilk ve son işlem günü kapanış fiyatlarına dayanıyor; hisse getirileri Türk lirası cinsinden, temettü hariç fiyat getirisi olarak alındı, Brent getirisi dolar bazında.
Tüpraş ikinci şokta Brent'i de geride bıraktı
Tüpraş, Mart şokunda yüzde 18,2 yükseldikten sonra Temmuz ile Eylül arasındaki dönemde yüzde 64,1 değer kazandı. Hisse 6 Temmuz'da 247,40 TL olan kapanışından 25 Eylül'de 406,00 TL'ye çıktı. Dolar bazında yüzde 56,8'e karşılık gelen bu getiri, aynı dönemde Brent'in yüzde 44,9'luk artışının üzerinde kaldı.
Hissede son haftada oynaklık da arttı. Tüpraş 22 Eylül'de gün içinde 389,75 TL'ye kadar geriledi, haftayı ise 406,00 TL'den kapattı.
Havayolları iki şokta da kaybeden tarafta
Türk Hava Yolları Mart şokunda yüzde 4,3, ikinci dönemde yüzde 16,2 geriledi. Pegasus'taki kayıp sırasıyla yüzde 10,7 ve yüzde 16,1 oldu. İkinci dönemde THY 347,00 TL'den 290,75 TL'ye, Pegasus 174,80 TL'den 146,70 TL'ye indi; iki hissenin dolar bazındaki kaybı yüzde 19,9 ve yüzde 19,8'e ulaştı.
Kısa vadeli para akışı fiyattaki ayrışmayla aynı yönde değildi. A1 Capital'in 23 Eylül bülteninde THYAO'ya giriş ve Tüpraş'tan para çıkışı öne çıkmış, THYAO'da 523,7 milyon TL net giriş, Tüpraş'ta yaklaşık 1,12 milyar TL net çıkış görülmüştü.
Kimyada Petkim ile SASA ayrıştı
Kimya hisseleri arasında iki şokta da petrolle aynı yönde hareket eden isim Petkim oldu. Hisse Mart şokunda yüzde 22,7, ikinci dönemde yüzde 11,8 yükseldi. SASA ise iki dönemde de düştü: Mart'ta yüzde 5,3, Temmuz ile Eylül arasında yüzde 11,1 geriledi ve 25 Eylül'ü 2,08 TL'den kapattı. Aksa Mart'ta yüzde 6,4 yükselirken ikinci dönemde yüzde 8,7 kayıp verdi.
Lojistikte yön döneme göre değişti
Reysaş, Mart şokunda yüzde 8,4 geriledikten sonra ikinci dönemde yüzde 26,2 yükseldi. LPG dağıtıcısı Aygaz'da da benzer bir dönüş görüldü: hisse Mart'ta yüzde 5,1 düştü, Temmuz ile Eylül arasında yüzde 35,5 değer kazandı. İki dönemde farklı yöne giden bu hisselerde petrol fiyatı tek başına belirleyici görünmüyor.
Pasifik Eurasia karşılaştırmaya alınmadı. Hisse 18 Eylül'de 55,45 TL olan kapanışından 25 Eylül'de 32,78 TL'ye, beş işlem günü boyunca her gün yaklaşık yüzde 10 düşerek indi; bu hareket petrol etkisinin ayrıştırılmasına imkân vermiyor.
| Varlık | Mart şoku | Temmuz-Eylül şoku | Yön |
|---|---|---|---|
| Brent (dolar) | +%46,6 | +%44,9 | İki dönemde artı |
| Tüpraş | +%18,2 | +%64,1 | İki dönemde artı |
| Petkim | +%22,7 | +%11,8 | İki dönemde artı |
| Aygaz | -%5,1 | +%35,5 | Karışık |
| Reysaş | -%8,4 | +%26,2 | Karışık |
| Aksa | +%6,4 | -%8,7 | Karışık |
| SASA | -%5,3 | -%11,1 | İki dönemde eksi |
| THY | -%4,3 | -%16,2 | İki dönemde eksi |
| Pegasus | -%10,7 | -%16,1 | İki dönemde eksi |
Brent 100 doların üzerinde tutunuyor
Brent 25 Eylül'ü varil başına 104,47 dolardan kapattı. Fiyat 10 Eylül'de 108,99 dolarla ikinci dönemin en yüksek kapanışını görmüştü. GCM Yatırım'ın 24 Eylül tarihli analizinde son yükseliş, İran Cumhurbaşkanı'nın sert açıklamalarına bağlandı. Petrolün 100 doların üzerinde kalmasının faiz baskısı enerji maliyetleri üzerinden enflasyon görünümüne de yansıyor.
İki dönem sınırlı bir örneklem sunuyor. Ayrışmanın sonraki sıçramalarda aynı biçimde tekrarlanıp tekrarlanmayacağı şirketlerin maliyet yapısına, kur hareketine ve talep koşullarına bağlı kalacak.
