BIST’da satış dalgası 16 Eylül’de sertleşti. Güne yüzde 0,17 düşüşle 13.868,17 puandan başlayan BIST 100, gün içinde yüzde 6’dan fazla gerilerken saat 16.04’te Endekse Bağlı Devre Kesici Sistemi devreye girdi. Piyasadaki hareketin arkasında tek bir gelişmeden ziyade üç başlık öne çıktı.
Fon piyasasındaki likidite endişesi büyüdü
Satış baskısının ilk önemli kaynağı yatırım fonları tarafında yaşanan gelişmeler oldu. Pusula Portföy Yönetimi, bazı yatırım fonlarında katılma payı iade ödemelerinde temerrüt oluştuğunu ve aracı kurumlarla mutabakat ile likidite yönetimi sürecinin devam ettiğini bildirdi.
| Seri | Dönem | Değer |
|---|---|---|
| BIST 100 | Açılış | 13.868,17 |
| BIST 100 | 11.10 | 13.124,54 |
| BIST 100 | 13.00 | 13.363,87 |
| BIST 100 | 16.04 | 13.057,26 |
Fon piyasasındaki bu gelişme, likidite ve portföylerdeki hisse pozisyonlarına ilişkin endişeleri artırdı. Gün içi piyasa değerlendirmelerinde de fon tarafındaki sıkışıklık BIST 100’deki sert satışın öne çıkan başlıklarından biri olarak gösterildi.
Şimşek’e ilişkin söylenti satışları hızlandırdı
Gün içindeki ikinci kırılma, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in borsa ve yatırım fonlarına ilişkin açıklama yapacağı yönündeki söylenti oldu. Endeks açılışta sınırlı eksideyken ilerleyen saatlerde kayıp hızla büyüdü.
Şimşek’in gerçekleşen canlı yayınında borsa veya yatırım fonlarına yönelik beklenen özel bir düzenleme açıklaması yer almadı. Bu nedenle gün içindeki hareketi doğrudan Şimşek’in yaptığı bir açıklamaya bağlamak yerine, piyasada yayılan beklenti ve söylentinin kısa vadeli satışları hızlandırdığı değerlendirmesi öne çıkıyor.
Teknik seviyelerin kırılması zarar-kes emirlerini tetikledi
Satışların üçüncü ayağında teknik seviyelerin kırılması vardı. BIST 100’ün 14 bin puanın altında kalmasıyla zarar-kes emirlerinin devreye girdiği ve satışların bu yolla hızlandığı piyasa değerlendirmelerine yansıdı.
Endeks saat 11.10 itibarıyla yüzde 5,53 kayıpla 13.124,54 puana geriledi. İlk yarıda kayıp yüzde 3,80’e kadar daralsa da öğleden sonra satışlar yeniden güçlendi; saat 16.04’te BIST 100 yüzde 6,01 düşüşle 13.057,26 puana indi.
Önceki kapanış 13.892,30 puan dikkate alındığında BIST 100’de puan farkı 16.04 itibarıyla -835,04 oldu. Aynı dakikalarda bankacılık endeksindeki kayıp yüzde 7,65’e ulaştı.
Devre kesici 16.04’te çalıştı
BIST, saat 16.04.32 itibarıyla Endekse Bağlı Devre Kesici Sistemi’nin tetiklendiğini ve pay piyasasındaki işlem sıraları ile belirli vadeli işlem, opsiyon ve repo işlemlerinin geçici olarak durdurulduğunu duyurdu.
BIST 100’de gün içinde yüzde 2’lik düşüş eşiğinin aşılması nedeniyle açığa satış yapılabilen paylarda seans sonuna kadar yukarı adım kuralı da uygulandı.
BIST 100’de benzer ölçekte son sert satış 21 Mayıs’ta görülmüş, o seansta da endekse bağlı devre kesici devreye girmişti. Endeks24’ün 21 Mayıs tarihli haberinde devre kesicinin saat 17.42’de çalıştığı aktarılmıştı.
16 Eylül’deki sert gerilemede fon piyasasına ilişkin likidite endişesi, Şimşek’e ilişkin doğrulanmayan beklenti ve teknik seviyelerin kırılmasıyla hızlanan zarar-kes satışları aynı seansta öne çıkan üç başlık oldu. Bu faktörlerin her birinin düşüşteki kesin ağırlığını ayrıştıran resmî bir veri bulunmuyor.
