İran'ın Hürmüz Boğazı'nı fiili olarak kapatmasıyla tetiklenen küresel enerji arz şoku, makroekonomik beklentileri yeniden şekillendiriyor. BRENT petrolün 100 dolar barajını aşarak 110 dolar seviyelerine yerleşmesi akaryakıt fiyatlarında zincirleme zamlara yol açarken, İspanyol finans devi BBVA Research (Garanti BBVA ana hissedarı) Türkiye ekonomisine ilişkin kapsamlı bir durum değerlendirmesi yayınladı. Rapor, savaşın süresine bağlı olarak şekillenecek farklı ekonomik senaryoları masaya yatırdı.
Küresel dayanıklılık ve savaşın seyri
BBVA Research değerlendirmesinde, küresel ekonominin 2025 yılında yaşanan jeopolitik şoklara rağmen genel bir dayanıklılık gösterdiğine dikkat çekildi. İran eksenli savaşın kısa süreli kalması halinde, 2026 yılında küresel politika destekleri ve yapay zeka (AI) yatırımlarının itici gücüyle büyümenin güçlü kalabileceği belirtildi. Ancak Ortadoğu’daki mevcut gerilimlerin merkez bankaları ve hükümetler için "daha temkinli bir politika duruşunu" zorunlu kıldığı vurgulandı. Kurum, çatışmanın süresi ve şiddetine bağlı olarak kısa vadede sadece sınırlı bir parasal gevşeme ve ılımlı mali destek öngörüyor.
Çatışma uzarsa büyüme ağır yara alabilir
Türkiye ekonomisine yönelik özel bir parantez açılan raporda, büyümenin şu ana kadar oldukça sağlam seyrettiği ancak önümüzdeki dönemde belirgin bir yavaşlama beklendiği ifade edildi. Savaşın Türkiye üzerindeki olası tahribatına dikkat çekilen raporda, "Çatışma ne kadar uzun ve derin olursa, artan dış finansman ihtiyaçlarına bağlı olarak, büyüme üzerinde daha ciddi bir negatif etki yaşanabilir" uyarısına yer verildi.
2026 enflasyon ve politika faizi beklentisi
Türkiye'de uygulanan sıkı para politikası sayesinde dezenflasyon sürecinin devam ettiğini belirten kurum, en büyük riskin "dışsal şoklar" olduğunun altını çizdi. Yüksek enerji fiyatları ve tedarik zincirindeki bozulmalar gibi arz yönlü faktörlerin, enflasyondaki iyileşme hızını yavaşlatabileceği vurgulandı. Bu zorlu jeopolitik denkleme rağmen BBVA Research, Türkiye için 2026 yıl sonu enflasyon tahminini %25, politika faizi tahminini ise %32 olarak koruduğunu açıkladı.
Cari açık rezervler ve kur üzerindeki baskı
Raporun en dikkat çekici bölümlerinden biri de döviz kurları ve dış denge üzerine yapılan uyarılar oldu. Yüksek enerji ithalat faturası, sıkılaşan küresel dış finansman koşulları ile ticaret ve turizm gelirlerine yönelik jeopolitik risklerin Türkiye'nin cari dengesi üzerinde ciddi bir baskı oluşturduğu belirtildi. BBVA, bu dışsal şokların merkez bankası rezervlerinde azalmaya ve yurt içi yerleşiklerde yeniden dolarizasyon eğilimine yol açabileceğini; bunun da döviz kurları (kur) üzerinde ilave bir yukarı yönlü baskı oluşturabileceğini öngörüyor.
