ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Salı günü Arap Denizi üzerinde faaliyet gösteren Abraham Lincoln uçak gemisine agresif şekilde yaklaşan İran’a ait bir insansız hava aracının düşürüldüğünü duyurdu. Reuters tarafından paylaşılan bilgilere göre, Shahed-139 tipi İHA, bölgede devriye gezen bir ABD F-35C savaş uçağı tarafından imha edildi. Olayın ardından Brent petrol vadeli işlemleri, jeopolitik risk priminin etkisiyle varil başına 1 dolardan fazla değer kazandı.
Enerji koridorunda ikinci gerginlik
İHA hadisesinden kısa bir süre sonra Hürmüz Boğazı’nda yeni bir kriz patlak verdi. Devrim Muhafızları’na bağlı botların, ABD bayraklı ve mürettebatlı M/V Stena Imperative isimli ticaret gemisini taciz ettiği bildirildi. Denizcilik risk yönetimi grubu Vanguard’ın verilerine göre, İran botları tankerin durmasını ve ele geçirilmeye hazırlanmasını emretti. Bölgedeki USS McFaul savaş gemisinin müdahalesiyle tankerin yoluna güvenli bir şekilde devam ettiği açıklandı.
ENDEKS24 TERMİNAL
BRENT PETROL ANLIK TEPKİ ($)
SICAK TEMAS MATRİSİ
🚩 ENERJİ KORİDORUNDAKİ GERGİNLİĞİN SATIR BAŞLARI
- Kinetik Eşik: Shahed-139 tipi İHA'nın F-35C tarafından imha edilmesi, bölgedeki "bekle-gör" politikasının sona erdiğini kanıtlıyor.
- Seyir Güvenliği: M/V Stena Imperative tankerine yönelik taciz, Hürmüz Boğazı üzerindeki ticari trafiğin "aktif tehdit" altında olduğunu tescilledi.
- Müzakere Paradoksu: Sıcak temasın nükleer müzakere hazırlıklarıyla eş zamanlı gelmesi, masada el yükseltme çabası olarak değerlendiriliyor.
- Stratejik Risk Primi: Enerji arz yollarındaki seyir güvenliği riskinin kalıcılaşması, petrol fiyatlarında 8-12 dolarlık ek bir köpük yaratabilir.
🎯 KÜRESEL ARZ RİSKİ ENDEKSİ
Diplomatik süreçte askeri hareketlilik
Yaşanan bu sıcak temas, ABD ve İran arasındaki nükleer müzakerelerin yeniden canlandırılmaya çalışıldığı hassas bir dönemde gerçekleşti. ABD Başkanı Donald Trump’ın, anlaşma sağlanamaması durumunda askeri seçeneklerin masada olduğuna dair uyarılarının ardından gelen bu hamle, piyasalardaki volatiliteyi artırdı. Tahran’ın en üst düzey güvenlik yetkilisi Ali Larijani müzakereler için hazırlık yapıldığını belirtse de sahadaki askeri hareketlilik küresel piyasalarda "kontrollü gerginlik" fiyatlamasını beraberinde getirdi.
Bölgesel risk değişimini küresel piyasa hassasiyetleriyle rasyonalize eden modellerimiz, tabloda şu stratejik alanları işaret ediyor:
ANALİZ MASASI
Arap Denizi ve Hürmüz Boğazı hattında yaşanan bu eş zamanlı gerginlikler, küresel enerji piyasalarında 2025 yılı boyunca izlenen "bekle-gör" politikasını, 2026 itibarıyla "aktif risk fiyatlaması" aşamasına taşımıştır. İNA ve çarpan modellemelerimiz, petrol fiyatlarındaki 1 dolarlık anlık artışın ötesinde, Hürmüz Boğazı üzerindeki seyir güvenliği riskinin kalıcı hale gelmesi durumunda varil başına 8 ila 12 dolarlık bir "stratejik risk primi" eklenebileceğini öngörüyor.
Jeopolitik gerilimin nükleer müzakerelerle eş zamanlı tırmanması, tarafların masada el yükseltme çabası olarak okunabilir. Ancak sahadaki kinetik temasın (İHA düşürülmesi) diplomatik kanalları tıkama ihtimali, sistemik risk noktalarını tetiklemektedir. Endeks24 Analiz Masası olarak yaptığımız projeksiyonlar, 2027 yılına kadar bölgedeki düşük yoğunluklu çatışma ortamının emtia fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskıyı sürdüreceğine işaret ediyor. Özellikle ABD’nin bölgedeki askeri varlığını (Lincoln Saldırı Grubu) konsolide etmesi, kısa vadede likidite modellerinde arz şoku senaryolarının ağırlığını artırmaktadır.
ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Arap denizi ve hürmüz eksenli enerji arz güvenliği projeksiyonu
Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.
Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.
