Aracı kurum tasfiye olsa da hisseler MKK'da, nakit ayrı hesapta izleniyor

Aracı kurum tasfiyeye girse de yatırımcının hisseleri kurumun malvarlığından ayrı izleniyor; paylar MKK'nın elektronik kayıt sisteminde yatırımcının kendi adına açılmış hesapta durur. Nakit için kanun ayrı bir kural koyuyor: bankalardaki müşteri nakitlerinin, kurumun kendi nakdinden ayrı ve müşteriler için açılan hesaplarda izlenmesi esas.

SPK, 27 Ekim 2026 tarihli 2026/77 sayılı bülteninde Tera Yatırım Menkul Değerler AŞ'nin (TERA) tüm faaliyet izinlerini ve yetki belgesini iptal etti. Kurul yatırımcıların tazminine ve kurumun tedrici tasfiyesine de karar verdi. Kurumun faaliyetleri 30 Eylül 2026'dan beri durdurulmuştu. Karar, SPK'nın 17 Eylül 2026'da 131 fonun tasfiyesine karar verdiği fon krizinin ardından geldi.

Hisseler ve fon payları MKK kaydında yatırımcı adına izleniyor

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 13. maddesi, kaydi sermaye piyasası araçlarının isme açılmış hesaplarda izlenmesini ve bu araçlara ilişkin hakların MKK tarafından izlenmesini öngörüyor. Kayıtlar MKK'nın oluşturduğu elektronik ortamda, MKK üyesi aracı kurumlarca tutuluyor.

Yatırımcı hesabı hak sahibi adına açılıyor ve bir MKK sicil numarası taşıyor. Kaydileştirme Tebliği'ne göre aynı yatırımcı başka bir kurumda hesap açtırdığında aynı sicil numarası kullanılıyor. MKK'nın e-YATIRIMCI platformunda yatırımcılar farklı kurumlardaki hesaplarını tek noktadan görebiliyor.

Yatırım fonu katılma payları da MKK sisteminde yatırımcı hesabında duruyor. Fon alım satım emirleri, İstanbul Takas ve Saklama Bankası'nın (Takasbank) işlettiği Türkiye Elektronik Fon Dağıtım Platformu'nda (TEFAS) eşleştiriliyor. MKK yönergesine göre işlem tamamlanınca paylar, alan üyenin nezdindeki yatırımcı hesabına aktarılıyor. Fonun portföyündeki varlıklar ise Kanun'un 56. maddesi uyarınca fon adına açılan ayrı saklama hesabında bulunuyor.

Müşteri varlıkları kurumun borçları için haczedilemiyor

Kanunun 46. maddesinin beşinci fıkrası, yatırımcıların yatırım kuruluşları nezdindeki nakit ve sermaye piyasası araçlarının kurumun malvarlıklarından ayrı izlenmesini şart koşuyor. Bu varlıklar yatırımcının yazılı açık izni olmadan teslim edildikleri amaç dışında kullanılamıyor.

Altıncı fıkraya göre bu varlıklar kurumun borçları nedeniyle, kamu alacakları için dahi haczedilemiyor ve iflas masasına dahil edilemiyor. Üzerlerine ihtiyati tedbir de konulamıyor.

Nakitte ayrıca 2024'te eklenen yedinci ve sekizinci fıkralar geçerli. Bankalardaki müşteri nakitleri her müşteri için açılan hesaplarda izleniyor, bu hesaplar kredi teminatı gösterilemiyor ve kurum lehine blokaj ya da rehin konulamıyor. Bankalar bu hesapları kendi muhasebesinde ayrı bir hesapta tutuyor ve SPK'ya bildirim yapıyor.

Tedrici tasfiye ise kurumun kendi malvarlığını kapsıyor. Kanunun 86. maddesine göre tasfiyesine karar verilen kurumun ödemeleri duruyor ve tüm malvarlığı üzerinde yalnız YTM tasarruf ediyor. Bu malvarlığı aynen ya da nakde çevrilerek tazmin edilmeyen yatırımcı alacaklarının ödenmesine ayrılıyor.

Tazminde önce yatırımcı adına saklanan araçlar dağıtılıyor

Kanunun 85. maddesine göre tazmin talepleri, kurumun karşılamadığı nakit ödeme ve sermaye piyasası aracı iade yükümlülükleri üzerinden hesaplanıyor. Yatırımcılar adına saklanan sermaye piyasası araçları hak sahiplerine öncelikle dağıtılıyor. Bu araçlar her hesap bazında ve özellikle yerine getirilmemiş takas yükümlülükleri için mahsup ediliyor.

Kurumun yerine getiremediği yükümlülükler için YTM güvencesi devreye giriyor. Ödemeler alacaklılar cetvelinin ilanından sonraki 3 ay içinde yapılacak, bir yatırımcıya ödenebilecek tutarın üst sınırı belli ve piyasa fiyatındaki kayıplar tazmin kapsamında değil.

Virman MKK sisteminde üyeler arasında yapılıyor

Virman, kaydi sermaye piyasası araçlarının bir hesaptan başka bir hesaba aktarılması. MKK yönergesine göre hesaplar arası aktarımı yatırımcı değil, MKK üyeleri olan aracı kurumlar ve bankalar gerçekleştiriyor. Serbest virman, kişinin kendisine ya da başkasına ait hesaplara bir karşılığa bağlı olmadan yaptığı aktarımdır; aynı ya da başka üye nezdinde yapılabilir.

MKK'nın tanımladığı işleyiş, başka bir kuruma aktarım için şu sırayı izliyor:

• Alıcı kurum, yatırımcı hesabını MKK'ya yaptığı başvuruyla açıyor ve aynı yatırımcıya aynı sicil numarası veriliyor.
• Gönderen ve alan tarafların ilettiği kıymet transfer talimatları MKK sisteminde eşleştiriliyor; gönderen üye karşı kurumun hesap numarasını giriyor.
• Ad soyad bilgisi sistem kayıtlarıyla tutarlıysa işlem doğrudan gerçekleşiyor, değilse karşı üyenin onayına düşüyor ve alıcı kurum işlemi onaylıyor ya da reddediyor.
• Doğrudan transferlerin son saati 18.30; bu saatten sonraki karma transferler isim doğrulaması yapılmadan karşı üye onayına düşüyor.

Faaliyeti durdurulan kurumda işleyiş farklı. Aynı yönergeye göre SPK bir yatırım kuruluşunun faaliyetlerini durdurduğunda kurumun MKK sistemine bağlanarak kayıtlar üzerinde değişiklik yapması engelleniyor. Tedrici tasfiye kararından sonra işlemleri YTM yürütüyor ve yönerge, tedrici tasfiye işlemlerinde aktarım kararı ve bilgilerinin YTM tarafından iletileceğini belirtiyor.

30 Ekim Cuma günü için resmî takvim

Borsa İstanbul'un Pay Piyasası tatil tablosunda 28 Ekim 2026 Çarşamba yarım gün seans, 29 Ekim 2026 Perşembe ise Cumhuriyet Bayramı nedeniyle seanssız olarak yer alıyor. 30 Ekim 2026 Cuma günü tabloda tatil olarak görünmüyor ve Pay Piyasası normal seansla açık.

Aynı tabloya göre 26 Ekim 2026 tarihli işlemlerin takası 30 Ekim 2026 Cuma günü gerçekleşecek. 27 ve 28 Ekim 2026 tarihli işlemlerin takası 2 Kasım 2026 Pazartesi günü yapılacak. MKK yönergesine göre merkezi kaydi sistem iş günlerinde 08.30 ile 21.00 arasında üye bağlantılarına açık.

YTM'nin 28 Ekim 2026 tarihli Tera Yatırım duyurusu, aracı kurumun yasal organlarının görev ve yetkilerini 27 Ekim 2026'dan itibaren tasfiye sonuçlanıncaya kadar YTM'nin kullanacağını bildiriyor. Duyuru tazmin başvurusunu, alacaklılar cetvelini ve 30 günlük itiraz süresini düzenliyor. Başvuru formu ve esaslar YTM'nin internet sitesinde yayımlanacak.