Bankadaki vadesiz hesap, çoğu kişi için paranın güvenle beklediği yer. Oysa bu rahatlığın sessiz bir bedeli var: faiz işlemeyen her lira, kısa vadeli mevduatın sunduğu getiriden her ay biraz daha geri kalıyor. Hesapta duran 100 bin lira için bu farkın aylık tutarı, çoğu kişinin tahmininden büyük.
100 bin lira her ay ne kaybediyor
Bankaların 32 gün vadeli mevduatta sunduğu oranlar son dönemde yüzde 45'in üzerine çıktı. Stopaj kesildikten sonra net aylık getiri yaklaşık yüzde 3 düzeyinde. Bu orana göre 100 bin lira vadeli hesapta ayda yaklaşık 3 bin lira kazandırıyor. Aynı para vadesiz hesapta beklediğinde ise kazanç sıfır; aradaki fark doğrudan cepten çıkmış sayılıyor.
3.000lira: 100 bin liranın vadeli yerine vadesizde beklemesinin aylık bedeli, yaklaşık yüzde 3 net getiri üzerinden.
Yıllık fırsat maliyeti üçte bire çıkıyor
Aylık fark küçük görünebilir, ama yıla yayıldığında tablo büyüyor. Yüzde 3'lük aylık getiri on iki aya vurulduğunda, 100 bin liralık birikimin yıllık fırsat maliyeti anaparanın yaklaşık üçte birine, başka bir deyişle 36 bin liraya ulaşıyor. Faizin bileşik işlediği durumlarda bu rakam daha da yükseliyor.
Vadesizde neden 2,8 trilyon lira bekliyor
Türkiye'de vadesiz hesaplarda tutulan para 2,8 trilyon lirayı buluyor; bu, toplam Türk Lirası mevduatın yüzde 16,68'ine denk geliyor. Bu büyüklükteki paranın getirisiz durmasının başlıca nedeni olarak faiz hassasiyeti taşıyan ve parasını yalnızca bankada saklamayı tercih eden kesim gösteriliyor. Otomatik fatura ödemelerini ve günlük harcamalarını bu hesaptan yapanlar da tablonun bir parçası.
Vadesiz hesapta bekleyen para risk almıyor gibi görünür; oysa her ay sessizce getiri kaybeder.
Parayı çalıştırmanın yolları ve faiz kararı
Parayı tamamen kilitlemeden değerlendirmek mümkün. Günlük faizli ve ihbarlı hesaplar paraya erişimi büyük ölçüde korurken küçük de olsa getiri sağlıyor. Düzenli ödemesi olanlar, ödeme gününe denk gelen kısa vadeleri tercih ederek hem getiri elde edebilir hem de likiditesini koruyabilir. Otomatik vadeli talimatlar ise hesapta biriken fazlanın kendiliğinden değerlenmesini sağlıyor.
Mevduat sahibini doğrudan ilgilendiren faiz kararı bugün açıklanıyor. Para Politikası Kurulu'nun yüzde 37 seviyesindeki politika faizini koruması bekleniyor; AA Finans anketine katılan 20 ekonomistten 17'si sabit, 3'ü ise 300 baz puanlık artırım öngörüyor. Faizin yüksek seyretmesi, vadeli mevduat getirisinin de yüksek kalacağı, dolayısıyla vadesizde beklemenin maliyetinin önümüzdeki dönemde de süreceği anlamına geliyor.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
