Türkiye ile Ukrayna arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması (STA), 1 Ekim 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Ticaret Bakanlığı'nın açıklamasına göre mal ticaretine ilişkin gümrük vergisi düzenlemeleri 1 Ocak 2027'den itibaren uygulanacak. İki ülke, anlaşmayla ticaret hacmini kısa vadede 10 milyar dolara çıkarmayı hedefliyor.
İmzadan yürürlüğe dört buçuk yıl
Anlaşma, 3 Şubat 2022'de, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden üç hafta önce imzalanmıştı. Savaşın başlamasıyla onay süreci uzadı. Türkiye'de onay işlemleri 2024'te tamamlanırken, Ukrayna Parlamentosu'nun da onaylamasının ardından anlaşma yürürlüğe girebildi. Gümrük vergisi indirimlerinin ocak ayına bırakılması, firmalara yeni rejime hazırlanmaları için yaklaşık üç aylık bir geçiş süresi tanıyor.
Mal ticaretinin ötesinde kapsam
Bakanlık açıklamasına göre tarafların hassas sektörleri dikkate alınarak hazırlanan anlaşma, mal ticaretinin yanı sıra hizmetler, yatırımlar, elektronik ticaret, ticaretin kolaylaştırılması ve gümrük iş birliğine ilişkin düzenlemeler içeriyor. İki ülke arasındaki ikili ve transit taşımaların kotasız yapılmasını öngören düzenlemelerin de ticari akışları desteklemesi bekleniyor.
Anlaşmanın zamanlaması, Ukrayna'nın Avrupa Birliği ile ekonomik entegrasyonunun hızlandığı döneme denk geliyor. Bakanlık, anlaşmanın Türk ve Ukraynalı işletmeler için tercihli ticaret imkânlarının sürdürülmesine çerçeve sunacağını ve üçüncü ülke tedarikçilerine karşı rekabet avantajı sağlayacağını vurguladı. Ukrayna'nın savaş sonrası yeniden inşa sürecinde inşaat, altyapı ve sanayi ürünlerine yönelik talebin, Türk firmaları için önemli fırsatlar yaratabileceği değerlendiriliyor.
Dış talebin zayıfladığı dönemde yeni pazar erişimi
Anlaşma, Türk ihracatçılarının dış talepte zorlandığı bir döneme denk geldi. İSO Türkiye İmalat PMI anketinde yeni ihracat siparişlerinin eylülde de gerilediği görüldü. Ağustosta ise ihracat artarken dış ticaret açığı büyümüştü. Tercihli pazar erişimi sağlayan anlaşmaların, ihracatın bölgesel çeşitlendirilmesine katkı sunması bekleniyor.
