İSO imalat PMI eylülde 47,9'a geriledi

İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI, ağustosta 48,1 olan seviyesinden eylülde 47,9'a geriledi. Endeksin eşik değer olan 50'nin altında kalması, imalat sektöründe faaliyet koşullarının ılımlı biçimde zayıflamaya devam ettiğini gösterdi. Sektörde aylık bazdaki bozulma iki buçuk yılı doldurdu.

Üretim dördüncü ay üst üste azaldı

İSO'nun açıkladığı anket sonuçlarına göre Orta Doğu'daki savaşın yarattığı belirsizlik talebi baskılamayı sürdürdü ve yeni siparişlerdeki düşüş ağustosa göre hafifçe belirginleşti. Uluslararası talebin zayıf seyri nedeniyle yeni ihracat siparişleri de geriledi. Siparişlerin düşük seyretmesi, imalatçıların üst üste dördüncü ay üretimi azaltmasına yol açtı ve üretimdeki gerileme bir önceki aya göre hızlandı.

Firmalar faaliyetlerini daralan talebe uyumlu hale getirme çabasıyla istihdamı, satın alma faaliyetlerini ve stoklarını azalttı.

Girdi ve satış fiyatlarında dört ayın zirvesi

Savaş nedeniyle artan yakıt, petrol ve taşımacılık maliyetleri ile ham madde fiyatlarındaki yükseliş, girdi maliyetlerinin eylülde de keskin biçimde artmasına neden oldu. Girdi fiyatları enflasyonu son dört ayın en yüksek düzeyine çıktı. Firmaların maliyet artışlarını müşterilere yansıtmasıyla nihai ürün fiyatları enflasyonu da dört aylık zirveye ulaştı. Deniz taşımacılığındaki gecikmeler ve malzeme eksiklikleri tedarikçilerin teslimat sürelerinin uzamasında etkili oldu.

S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, Türk imalatçılarının eylülde de Orta Doğu'daki savaşın etkilerini hissettiğini belirterek, üçüncü çeyrek boyunca görünümün önemli bir değişim göstermediğini ve jeopolitik belirsizliğin büyümeyi sınırladığını söyledi. Harker, PMI'ın üçüncü çeyrek ortalamasının ikinci çeyreğin hafif üzerinde gerçekleşmesinin toparlanmaya yönelik bazı temkinli sinyaller verdiğini ekledi.

Gıda dışında tüm sektörlerde üretim yavaşladı

İSO Türkiye Sektörel PMI raporuna göre izlenen 10 sektörün dokuzunda üretim geriledi. Tek istisna, son yedi ayda ilk kez üretimini artıran gıda ürünleri sektörü oldu. Üretimdeki en belirgin yavaşlama ağustosta olduğu gibi kimyasal, plastik ve kauçuk ürünlerde yaşandı. Yeni siparişleri artan tek sektör yine gıda olurken, en hızlı düşüş ağaç ve kağıt ürünlerinde kaydedildi.

Yeni ihracat siparişlerinde tablo görece olumlu seyretti: genişleme bölgesindeki gıda ürünleri sektörüne eylülde kara ve deniz taşıtları sektörü de katıldı. İstihdam yalnızca iki sektörde arttı. Kara ve deniz taşıtları üreticileri üst üste beşinci ay çalışan sayısını artırırken, elektrikli ve elektronik ürünlerde istihdam son üç ayda ikinci kez yükseldi. Girdi fiyatlarının en hızlı arttığı sektör kara ve deniz taşıtları, nihai ürün fiyatlarında en sert yükseliş ise ana metal sanayi oldu.