Türkiye ile Irak, 27 Temmuz'da sona eren uzun süreli boru hattı düzenlemesinin ardından ham petrol akışını sürdürmek için bir yıllık taşıma anlaşması imzaladı. BOTAŞ ile Irak devlet şirketleri SOMO ve NOC arasındaki metin, günlük 750 bin varillik kapasiteyi bu şirketlere tahsis ederken uzun vadeli yeni anlaşma görüşmeleri için geçiş dönemi oluşturdu.
İmzalar Ankara'da atıldı
Bakanlığın açıklamasına göre Ham Petrol Taşıma Anlaşması, 1 Ağustos'ta Ankara'da Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir'in katıldığı törende imzalandı. Metne BOTAŞ Genel Müdürü Abdulvahit Fidan, SOMO Genel Müdürü Ali Nizar Al-Shatri ve NOC Genel Müdürü Faisal Hammadi Ramadan imza attı.
Yeni düzenleme, 1973'e uzanan ve 27 Temmuz 2026'da sona eren ikili çerçevenin ardından petrol akışının kesilmemesini amaçlıyor. Bağdat'ın haziranda ilettiği en az bir yıllık ek süre talebi, kapsamlı yeni anlaşma için müzakere alanı açmayı hedefliyordu.
Kapasite tahsisi fiilî akıştan yüksek
Resmî açıklamada 750 bin varil, günlük sevkiyat garantisi olarak değil, SOMO ve NOC'ye tahsis edilen boru hattı kapasitesi olarak tanımlandı. Reuters'ın aktardığı Türk verileri ise hattın yaklaşık 170 bin varil/gün taşıdığını gösteriyor. Buna göre mevcut akış, yeni tahsisin yaklaşık yüzde 22,7'sine, Silopi-Ceyhan sisteminin 1,5 milyon varillik toplam kapasitesinin yüzde 11,3'üne karşılık geliyor.
Tahsis edilen kapasite ile mevcut akış arasında günlük 580 bin varillik fark bulunuyor. Anlaşma bu alanı kullanıma açıyor, ancak sevkiyatın 750 bin varile hangi takvimle yaklaşacağı açıklanmadı. Bu nedenle tahsis rakamı, akışın hemen aynı düzeye çıkacağı şeklinde okunmamalı.
Uzun vadeli anlaşmanın kapsamı görüşülecek
Türkiye tarafı uzun vadeli modelde iki hattın toplam 1,5 milyon varillik kapasiteyle çalışmasını istiyor. Reuters'a göre Ankara'nın gündeminde sistemin güney Irak petrol sahalarına uzatılması da bulunuyor. Bayraktar ayrıca Irak petrolünün Türkiye'deki rafinerilerin ham petrol ihtiyacındaki payını artırmayı hedeflediklerini açıkladı.
Bir yıllık metnin tarife, asgari taşıma yükümlülüğü ve yeni yatırım şartlarına ilişkin ayrıntıları kamuoyuyla paylaşılmadı. Tarafların kapsamlı anlaşmayı ne zaman sonuçlandıracağı da bilinmiyor. Kısa vadede petrol akışının devamı için çerçeve kuruldu; hattın kullanımındaki asıl gösterge, yaklaşık 170 bin varillik sevkiyatın tahsis edilen kapasiteye hangi hızla yaklaşacağı olacak.
