Türkiye, Karadeniz’de Rusya ve Ukrayna kaynaklı sevkiyat aksaklıklarının arttığı bir dönemde Baltık buğdayına yönelen alıcılar arasına girdi. CM Navigator verilerine göre ağustosta Letonya, Litvanya ve Estonya limanlarından yüklenmek üzere yaklaşık 1 milyon ton buğday için rezervasyon yapıldı; hacim geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 50 arttı.
Karadeniz’deki aksama alıcıları alternatif rotaya itti
Bloomberg’in haberine göre Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri ve Sudan Baltık buğdayına ilgi gösteren ülkeler arasında yer alıyor. Bu ülkeler aynı zamanda Rus buğdayının geleneksel alıcıları arasında bulunuyor. Talep artışı, Rusya ve Ukrayna’nın liman ve deniz taşımacılığı altyapısına yönelik saldırılarının Karadeniz’den tahıl akışını sınırladığı bir dönemde gerçekleşti.
CM Navigator’ın gemi yükleme ve ticaret akışı verileri, Baltık limanlarındaki ağustos rezervasyonlarının yaklaşık 1 milyon tona ulaştığını gösteriyor. Kuruluşun ticaret akışı hizmetinde Baltık buğdayı ve arpasına ilişkin liman yükleme programları izleniyor.
Baltık bölgesinde 6 milyon tonluk ihracat potansiyeli
CM Navigator’a göre Baltık Bölgesi’nde bu sezon ihracata sunulabilecek yaklaşık 6 milyon ton buğday bulunuyor. Temmuzdaki rezervasyonların yıllık bazda üç katına çıkmasının ardından ağustosta da güçlü talep sürüyor. Vilnius merkezli Scandagra, Nijerya ve Güney Afrika gibi Baltık tahılının geleneksel müşterilerinden gelen talebin de arttığını bildirdi.
Scandagra’nın Litvanya ve Letonya tarımsal emtia ticareti yöneticisi Karolis Tarasevicius, Bloomberg’e yaptığı değerlendirmede Karadeniz’deki mevcut koşulların sürmesi halinde Türkiye, Sudan, Libya ve Mısır gibi Baltık tahılı açısından daha az geleneksel pazarlara sevkiyatın artmasını beklediklerini söyledi.
Fiyat farkı rota değişiminin sınırını belirliyor
Baltık buğdayının Rus tahılına göre daha pahalı olması ise geçişin önündeki temel sınırlardan biri. Bloomberg’e konuşan Copenhagen Merchants Litvanya ofisi baş brokeri Gintaras Pauza, fiyat farkının bazı alıcıların sözleşme imzalamasını engellediğini belirtti.
Karadeniz’deki liman ve sevkiyat riskleri son günlerde buğday fiyatlarına da yansıdı. Endeks24’ün Karadeniz riskinin buğday fiyatına etkisini incelediği haberde, benchmark fiyatın 26 Ağustos itibarıyla yıllık yüzde 38,24 yükseldiği ve son dönemdeki hızlanmada sevkiyat endişelerinin öne çıktığı belirtilmişti.
Türkiye’nin geçen sezondaki dış tedarik yapısında Rusya’nın payı yüksek kalmıştı. Bu nedenle Baltık kaynaklı yeni alım ilgisinin kalıcı bir rota değişimine dönüşüp dönüşmeyeceğinde Karadeniz’deki güvenlik koşulları, Baltık-Rus buğdayı arasındaki fiyat farkı ve Türkiye’nin toplam ithalat ihtiyacı belirleyici olacak.
