Trump robot ve makine ithalatını güvenlik riski saydı, tarife koymadı

ABD Başkanı Donald Trump, robot, sanayi makineleri ve bunların parça ile bileşenlerinin ithalatının ulusal güvenliği tehdit ettiğini belirten bir bildiri imzaladı. Beyaz Saray açıklamasına göre bildiri bu ürünlere hemen tarife getirmiyor; bunun yerine ticaret ortaklarıyla müzakere öngörüyor.

Bölüm 232 incelemesinin sonucu: tehdit tespiti var, tarife yok

Bildiri, ABD Ticaret Bakanlığı'nın 1962 tarihli Ticaret Genişletme Yasası'nın 232. bölümü kapsamında yürüttüğü incelemeye dayanıyor. Bakanlık, son 90 gün içinde Trump'a sunduğu raporda bu ürünlerin ulusal güvenliği zayıflatacak miktar ve koşullarda ithal edildiği görüşünü bildirdi; Trump da bu tespite katıldığını belirtti.

Trump, ithalatı güvenlik tehdidi oluşturmayacak düzeye getirmek için ticaret ortaklarıyla müzakerenin gerekli ve uygun olduğuna karar verdi. Ticaret Bakanı ile ABD Ticaret Temsilcisi, uygun gördükleri tüm ülkelerle anlaşma görüşmelerini birlikte yürütecek.

Bildiri, müzakerelerin durumuna veya sonucuna göre Trump'ın ileride başka çözümleri de değerlendirebileceğini söylüyor. Sayılan seçenekler arasında tarife, vergi, kota ve harç uygulaması ile robot ve sanayi makinesi üretimine yatırım teşvik programı yer alıyor. Müzakere sonuçsuz kalırsa ya da anlaşma uygulanmazsa Trump 180 günün ardından başka adımlar da atabilecek.

Bakanlığın gerekçesi: ithalata bağımlılık ve yetersiz yerli üretim

Bildiriye göre ABD, robot ve sanayi makinelerinin çoğu türünde ve bunların parçalarında ithalata bağımlı. Bu makineler 2024'te yaklaşık 7,1 trilyon dolarlık imalat sevkiyatını ve yaklaşık 86 milyar dolarlık ekipman üretimini destekledi.

Bildirideki tespitlere göre ABD, tükettiğinden daha az robot ve sanayi ekipmanı üretiyor ve kapasitesini tam kullanmıyor. Ticaret Bakanı bu ürünlerin ABD'deki 16 kritik altyapı sektörünün tamamında kullanıldığını, savunma sanayisinin üretimi artırma kabiliyetinin de bunlara dayandığını belirtti.

Bildirideki bir başka tespite göre yabancı kaynaklı robot ve makineler hassas verileri işliyor ve saklıyor; bu da siber güvenlik açığı riski doğuruyor. Bildiride belirli bir ülke adı geçmiyor; metin yalnızca bazı yabancı kuruluşlara işaret ediyor.

İnceleme 2 Eylül 2025'te başlamıştı, kapsam geniş

Ticaret Bakanlığı Sanayi ve Güvenlik Bürosu, incelemeyi 2 Eylül 2025'te başlatmıştı. Büro, 26 Eylül 2025 tarihli Federal Kayıt bildirimiyle kamuya görüş çağrısı yaptı; yazılı görüşler için son tarih 17 Ekim 2025'ti. Bildiri tarihi inceleme başlangıcından yaklaşık 14 ay sonraya denk geliyor.

Federal Kayıt bildirimine göre inceleme, robotları ve programlanabilir bilgisayar kontrollü mekanik sistemleri kapsıyor. Bu kapsamda işleme merkezleri, torna ve freze tezgâhları, taşlama ve çapak alma ekipmanı, sanayi damgalama ve pres makineleri ile metal kesme, kaynak ve parça taşıma makineleri yer alıyor. Otoklavlar, sanayi fırınları, lazer ve su jetiyle kesme araçları da kapsama giriyor. İnsansız hava araçları ayrı bir 232 incelemesinde olduğu için bu kapsamın dışında.

Sonraki adım: müzakere raporu ve izleme

Ticaret Bakanı ile Ticaret Temsilcisi müzakerelerin durumunu zaman zaman Trump'a bildirecek; ilk güncelleme bildirinin tarihinden itibaren 180 gün içinde verilecek. Ticaret Bakanı ayrıca robot ve sanayi makinesi ithalatını izlemeyi sürdürecek ve yeni bir başkanlık kararı gerektirebilecek durumları Trump'a iletecek.

Trump, 17 Ekim'de de Rus petrolü alıcılarına yönelik yüzde 100'e varan tarifeyi askıya almıştı. ABD imalat sanayisinde ise öncü imalat PMI ekimde 56,0 ile 53 ayın en yüksek düzeyine çıkmıştı.