ABD Başkanı Donald Trump, İran’la altı aydır süren savaşın kasımdaki ABD ara seçimlerinin hemen ardından sona ereceğini öngördü. Trump, Tahran’ın seçimleri etkilemeye çalıştığını savunurken Natanz yakınındaki Pickaxe Mountain tesisine yönelik saldırı tehdidini de yineledi. Açıklamalar, Hürmüz Boğazı’ndaki ticari geçişlerin yeniden sert biçimde gerilediği bir dönemde geldi.
Trump, çarşamba günü gazetecilere yaptığı açıklamada İran’ın seçim sonucunu etkilemek amacıyla çatışmayı sürdürdüğünü ileri sürdü ve savaşın seçimlerden sonra hızla biteceğini söyledi. Kasım ayındaki ara seçimler, Cumhuriyetçi Parti’nin Kongre’deki çoğunluğunu koruyup koruyamayacağını belirleyecek.
Pickaxe Mountain tehdidi yeniden gündemde
Trump ayrıca İran’ın Natanz uranyum zenginleştirme tesisinin yakınındaki, iki derin tünel kompleksine ev sahipliği yapan Pickaxe Mountain’da hareketlilik gördüklerini söyledi. ABD’nin tesisi vurabileceği uyarısını yineleyen Trump, benzer tehdidi temmuz ayında da gündeme getirmişti.
Beyaz Saray’ın 28 Temmuz’da yayımladığı açıklamada Trump, anlaşma sağlanmaması halinde Pickaxe Mountain’ın vurulabileceğini söylemişti. İran ise nükleer faaliyetlerinin barışçıl amaçlı olduğunu savunuyor.
Hürmüz trafiği yeniden tek haneye indi
Ön gemi takip verilerine göre Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemi sayısı salı günü 12 iken çarşamba günü 7’ye düştü. Hürmüz'de günlük gemi geçişindeki değişim yüzde -41,7 olarak hesaplandı. Son değer, 10 günlük ortalama olan 14 geminin de yarısına karşılık geldi.
Çarşamba günkü yedi geçişin dördü boğazdan çıkış, üçü giriş yönündeydi. Çıkış yapan gemilerden biri yaklaşık 2 milyon varil ham petrol taşıyan Finland Prosperity adlı çok büyük ham petrol tankeriydi. Aynı gün boğazdan sıvılaştırılmış doğal gaz taşıyan tanker çıkışı kaydedilmedi.
Petrol 100 doların üzerinde kaldı
Brent petrol vadeli işlemleri perşembe günü 101,11 dolar civarında seyretti. Fiyat, çarşamba günü 100 dolar eşiğini aşmış ve temmuzdan bu yana ilk kez üç haneli seviyeye çıkmıştı. Hürmüz ve Kızıldeniz’deki arz güzergâhlarının bozulması, enerji piyasasında en önemli risk başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.
Bölgesel gerilim Suudi Arabistan cephesinde de yükseldi. Suudi sivil savunma makamları Khamis Mushait için 24 saat içinde dört kez acil durum uyarısı verdi. Suudi öncülüğündeki koalisyon, son Husi saldırılarında güneydeki dört kentte en az 73 kişinin yaralandığını ve petrol altyapısı ile bir hava üssünün hedef alındığını bildirdi.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik yeni saldırı dalgası 28 Şubat’ta başlamıştı. Çatışmaların yeniden yoğunlaşması ve deniz taşımacılığındaki kesinti, Trump’ın seçim sonrası sona erme beklentisine karşın savaşın kısa vadede nasıl sonlanacağına ilişkin belirsizliği koruyor.
