Küresel enerji fiyatlarındaki yükseliş, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile Avrupa Merkez Bankasının aynı güne denk gelen para politikası kararları öncesinde enflasyon risklerini yeniden öne çıkardı. Brent petrolün 100 doların üzerinde seyretmesi, enerji maliyetlerinin hem Euro Bölgesi’nde fiyatlar hem de Türkiye’de kur, maliyet ve cari denge kanalı üzerinden izlenmesine yol açıyor.
Eurostat’ın ağustos ayı öncü verisine göre Euro Bölgesi yıllık enflasyonu temmuzdaki yüzde 2,9’dan yüzde 3,3’e yükseldi. Enerji grubundaki yıllık artış ise yüzde 10,3’ten yüzde 14,3’e çıktı. Enerji hariç enflasyon yüzde 2,2’de kalırken hizmet enflasyonu yüzde 3,3’ten yüzde 3,0’a geriledi.
Bu tablo, ECB açısından enerji şokunun yalnız manşet enflasyonu yükselten geçici bir hareket mi, yoksa daha geniş fiyatlama davranışlarına taşınabilecek kalıcı bir baskı mı olduğu sorusunu öne çıkarıyor. ECB’nin 10 Eylül tarihli toplantısında para politikası kararının açıklanması ve ardından Başkan Christine Lagarde’ın basın toplantısı yapması planlanıyor.
Brent yeniden 100 doların üzerinde
Brent petrol 10 Eylül sabahında 101 dolar civarında işlem gördü. Orta Doğu’da enerji taşımacılığına ilişkin güvenlik risklerinin sürmesi, arz kesintilerinin uzayabileceği endişesini canlı tutuyor. Petrol fiyatındaki yükseliş, Avrupa’da enerji enflasyonu üzerinden; Türkiye’de ise ithalat maliyeti, akaryakıt fiyatları ve döviz talebi üzerinden para politikası görünümünü etkileyebilecek bir risk oluşturuyor.
TCMB enerji ve kur kanalını izliyor
TCMB, 23 Temmuz toplantısında politika faizini yüzde 37’de sabit tutmuş ve jeopolitik gelişmelerle enerji fiyatlarının yeniden yükseliş eğilimine girdiğini belirtmişti. Banka, söz konusu gelişmelerin enflasyon görünümüne maliyet kanalı, ekonomik faaliyet ve beklentiler üzerinden etkisini yakından izlediğini açıklamıştı.
TCMB’nin yeni Para Politikası Kurulu kararı 10 Eylül’de açıklanacak. Enerji ithalatçısı Türkiye açısından yüksek petrol fiyatları yalnız tüketici fiyatlarını değil, ithalat faturasını ve cari dengeyi de etkileyebildiği için karar öncesindeki risk değerlendirmesinde ayrı bir ağırlık taşıyor. Kurda eş zamanlı bir bozulma yaşanması halinde maliyet geçişkenliği daha belirgin hale gelebilir.
ECB ve TCMB için ortak başlık enerji olsa da aktarım kanalları farklılaşıyor. Euro Bölgesi’nde son veriler enerji kaleminin enflasyondaki yükselişte belirgin rol oynadığını gösterirken, Türkiye’de petrol fiyatları enflasyonun yanı sıra döviz ihtiyacı ve dış denge üzerinden de izleniyor. Her iki merkez bankasının bugünkü karar metinleri, enerji şokunun ne ölçüde kalıcı görüldüğüne ilişkin yeni sinyaller verecek.
