Schengen vizesi almak isteyen binlerce kişi artık yalnızca vize onayı değil, randevu bulabilme sorunu ile de mücadele ediyor. TÜRSAB Başkanı Firuz Bağlıkaya, sınırlı sayıda açılan randevuların botlar tarafından hızla bloke edildiğini ve daha sonra yüzlerce Euro karşılığında satıldığını belirterek sistemde ciddi bir erişim sorunu oluştuğunu söyledi.
Karaborsa iddialarının merkezinde ise vize aracı kuruluşlarının randevu yönetimi bulunuyor. TÜRSAB'ın aktardığına göre bazı randevular gece yarısı, bayram sabahı veya hafta sonlarında açılıyor ve çok kısa sürede tükeniyor. Ardından aynı randevuların 300 ila 500 Euro arasında değişen bedellerle, bazı acil durumlarda ise 1.000 Euro'ya kadar ulaşan fiyatlarla satıldığı öne sürülüyor.
Asıl kritik eşik ise başvuru sayılarındaki düşüşte ortaya çıktı.
AB Komisyonu'nun 2025 yılı Schengen verilerine göre Türkiye, 1 milyon 268 bin 376 başvuruyla Çin'in ardından en fazla Schengen vizesi başvurusu yapan ikinci ülke oldu. Buna karşın Türkiye'nin ret oranı %14,6 seviyesinde gerçekleşti.
Başvuru talebi güçlü kalmasına rağmen bazı ülkelere erişimde belirgin daralma yaşandı. TÜRSAB verilerine göre İtalya'ya vize başvurusu yapabilen vatandaş sayısı bir önceki yıla göre %32,3 gerilerken, Fransa'ya yapılan başvurularda da yaklaşık %6 düşüş görüldü.
Randevu sorunu seyahat sektörünü etkiliyor
Vize randevularındaki sıkışıklık yalnızca bireysel başvuru sahiplerini değil, turizm sektörünü de etkiliyor. İtalya ve Fransa, Türk turistlerin en yoğun talep gösterdiği destinasyonlar arasında yer alırken, randevu erişimindeki sorunlar seyahat acentelerinin planlama kabiliyetini zayıflatıyor.
Bağlıkaya, seyahat acentelerinin iş hacmini olumsuz etkileyen uygulamalar nedeniyle ilgili vize aracı kuruluşlarına karşı hukuki süreç başlatılması için hazırlık yaptıklarını açıkladı. Sektör temsilcileri, randevu sistemlerinde daha fazla şeffaflık ve denetim talep ediyor.
Piyasanın ve sektörün odaklandığı temel risk ise erişim sorununun kalıcı hale gelmesi.
Yunanistan modeli öne çıkıyor
TÜRSAB, Yunanistan'ın yetkilendirdiği Kosmos Vize sistemini olumlu örnek olarak gösteriyor. Kurumun randevu açılışlarını internet sitesi ve sosyal medya kanalları üzerinden önceden duyurduğu, acentelere tanınan kotaları daha şeffaf yönettiği belirtiliyor. Bu yaklaşımın Yunanistan'a yönelik başvuruların istikrarlı şekilde artmasına katkı sağladığı ifade ediliyor.
Uzmanlar, Schengen ülkelerinin büyük bölümünde randevu süreçlerinin daha öngörülebilir hale getirilmesinin hem vatandaşların mağduriyetini azaltabileceğini hem de turizm hareketliliğini destekleyebileceğini değerlendiriyor.
Kısa süreli vize şikayetleri sürüyor
Randevu bulunabilse dahi vatandaşlardan gelen bir diğer şikayet kısa süreli vize uygulamaları oluyor. TÜRSAB'a göre bazı ülkeler, çok girişli ve uzun süreli vizeleri düzenleyen "Cascade" sistemini tam olarak uygulamıyor. Bunun yanında geçmiş seyahatlerde kurallara uyulmaması da yeni başvurularda daha kısa süreli vize verilmesine neden olabiliyor.
AB'nin Giriş/Çıkış Sistemi (EES) ile birlikte Schengen bölgesindeki giriş ve çıkış kayıtlarının elektronik ortamda takip edilmesi, ihlallerin daha görünür hale gelmesine yol açıyor. Bu nedenle uzmanlar, vize kurallarına tam uyumun gelecekteki başvurular açısından kritik önem taşıdığı görüşünde.
