Petrol fiyatları, pazartesi günü yüzde 2'yi aşan satışın ardından salı gününün erken işlemlerinde tepki verdi. Brent 06.30 TSİ itibarıyla yüzde 0,3 artışla 92,44 dolara, WTI yüzde 0,4 yükselişle 85,38 dolara çıktı. Piyasanın odağı, Washington'un İran'a karşı genişlettiği ekonomik baskının fiziksel petrol arzını ve Hürmüz Boğazı'ndaki taşımacılığı ne ölçüde etkileyeceğine çevrildi.
Pazartesi günkü düşüş, önceki iki haftada oluşan yükselişin ardından kâr satışlarıyla hızlanmış ve WTI bir haftanın en düşük seviyesine kadar çekilmişti. Salı günkü ilk tepki ise yaptırım açıklamasının doğrudan ve ani bir arz kaybı yaratacağı beklentisinin henüz fiyatlara hâkim olmadığını gösterdi. Daha sonraki Asya işlemlerinde kazanımların bir bölümü geri verildi; bu nedenle 92,44 ve 85,38 dolar seviyeleri gün içindeki erken kotasyonları ifade ediyor.
Yaptırım baskısı arttı, uygulama takvimi belirsiz
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, 24 Ağustos'ta İran'ın küresel finansal bağlantılarını hedefleyen yeni kampanyayı duyurdu. ABD Hazinesi açıklamasında dijital varlıklar, teknoloji, altın, havacılık ve deniz taşımacılığı İran'ın dış bağlantılarında hedeflenen beş alan olarak sıralandı. Washington, İran'la ekonomik ilişkiyi sürdüren tarafların dolar sistemine erişiminin riske girebileceği mesajını verirken, hangi ülkelerin ne zaman yaptırımla karşılaşacağına ilişkin ayrıntılı bir takvim açıklamadı.
Bu çerçeve petrol piyasasında askeri tırmanmaya kıyasla daha düşük bir fiziksel arz riski olarak okunuyor. ING emtia stratejistleri piyasanın Washington'un daha sıkı ekonomik baskı hamlesinden büyük ölçüde etkilenmediğini belirtirken, KCM baş piyasa analisti Tim Waterer da ekonomik baskının doğrudan askeri eyleme göre arz açısından daha düşük riskli fiyatlandığı görüşünde.
Hürmüz riski fiyat tabanını destekliyor
Ekonomik yaptırımların ilk fiyat etkisi sınırlı kalsa da Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik riski ortadan kalkmış değil. İran, boğazdan geçiş kurallarını ihlal ettiğini savunduğu 45 tankeri kara listeye aldığını ve bu gemilere para cezası, alıkoyma veya yüklerine el koyma gibi yaptırımlar uygulanabileceğini bildirdi. Salı günü Umman açıklarında bir petrol tankerinin kimliği belirlenemeyen bir mermiyle vurularak devre dışı kalması da fiziksel sevkiyata ilişkin risk primini canlı tuttu.
Endeks24'ün 24 Ağustos tarihli petrol piyasası haberinde Brent'in 93,17 dolar, WTI'ın 85,86 dolar düzeyine gerilediği ve yatırımcıların yeni İran yaptırımlarına odaklandığı aktarılmıştı. Salı günkü hareket, aynı fiyatlamanın ikinci aşamasını oluşturuyor: yaptırım baskısı artarken piyasa, bunun İran petrol ticaretini ve Hürmüz'den geçen fiziksel akışı ne ölçüde daraltacağını test ediyor.
Petrolde yön açısından kritik ayrım, ekonomik baskının ticareti ne kadar azaltacağı ile İran'ın deniz taşımacılığına vereceği olası yanıt arasındaki farkta oluşuyor.
