Pentagon, kritik mühimmat üretimini hızlandırmak için ABD savunma sanayisine 21 günlük takvim verdi. Savunma Bakan Yardımcısı Steve Feinberg’in şirket yöneticilerine gönderdiği ve The Washington Post’un ulaştığı belge, daha hızlı teslimat programları ile üretim kapasitesini artıracak somut yatırım planları hazırlanmasını istiyor.
Pentagon sözcüsü Sean Parnell, belgenin gerçek olduğunu doğrularken girişimin yalnız İran savaşıyla sınırlı olmadığını, daha geniş savunma sanayisi modernizasyonunun parçası olduğunu söyledi. Feinberg’in yazısında yıllar süren geliştirme döngülerinin kabul edilemez olduğu, program takvimleri ile üretim kapasitesinin belirgin biçimde hızlandırılması gerektiği vurgulandı. Belgenin ayrıntıları ilk olarak The Washington Post tarafından yayımlandı.
Patriot ve THAAD stokları savaş öncesinin altında
Üretim baskısının arkasında özellikle hava ve füze savunma mühimmatındaki hızlı tüketim bulunuyor. Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin (CSIS) temmuz sonu tahminine göre Patriot envanteri savaş öncesindeki 2 bin 330 seviyesinden son çatışmaların ardından 759 ile 827 aralığına geriledi. THAAD stoku ise savaş öncesindeki 452 adetten, kısmi yeniden tedarike rağmen 234 ile 278 aralığında tahmin ediliyor.
| SİSTEM | SAVAŞ ÖNCESİ | SON TAHMİN |
|---|---|---|
| Patriot | 2.330 | 759-827 |
| THAAD | 452 | 234-278 |
Kaynak: CSIS, 27 Temmuz 2026 analizi. Rakamlar resmî envanter değil, açık kaynaklara dayalı tahminlerdir.
Bu aralıklar Patriot stokunda savaş öncesine göre en az yüzde 65, THAAD stokunda ise en az yüzde 38 azalmaya işaret ediyor. CSIS, düşük envanterin yeni bir yoğun çatışmada ABD ve bölgedeki ortaklarını önleme atışlarında daha seçici davranmaya zorlayabileceğini, bunun da operasyonel riski artıracağını değerlendiriyor.
Üretim artışı için sanayi yatırımı öne çıkıyor
Pentagon’un yeni talebi sıfırdan başlamıyor. Bakanlık 1 Nisan’da Boeing ve Lockheed Martin ile Patriot Advanced Capability-3 Missile Segment Enhancement sisteminin arayıcı başlık üretim kapasitesini üç katına çıkarmayı hedefleyen çerçeve anlaşmayı duyurmuştu. Haziranda Lockheed Martin’in Precision Strike Missile üretim kapasitesini artırmaya yönelik sözleşme tavanı da 13,34 milyar dolara yükseltildi.
Yeni belgede şirketlerden yalnız teslimat tarihlerini öne çekmeleri değil, üretim hatlarını genişletecek yatırımlar ve tesis büyütme planları da isteniyor. Bu yaklaşım, kısa vadeli stok yenilemesinden daha geniş bir kapasite sorununa işaret ediyor: yüksek yoğunluklu savaşta tüketim hızının mevcut üretim temposunu aşması halinde, yeni siparişlerin envanter seviyelerini eski düzeye döndürmesi yıllar alabiliyor.
Endeks24’ün mart ayında aktardığı İran operasyonunun ilk maliyet tablosu, çatışmanın ilk altı gününde 11,3 milyar doları aşan harcamaya işaret etmişti. Bugünkü üretim baskısı, savaşın mali boyutunun mühimmat yenileme ve sanayi kapasitesi yatırımları üzerinden daha uzun bir döneme yayılacağını gösteriyor.
21 günlük planlar 2028 bütçesine girdi sağlayacak
Parnell’e göre şirketlerin sunacağı hızlandırılmış üretim planları 2028 mali yılı savunma bütçesinin hazırlanmasında kullanılacak. Ancak hangi sistemlerin ne kadar ek sipariş alacağı, şirketlerin kapasite artışı için ne büyüklükte yatırım yapacağı ve yeni hatların ne zaman devreye gireceği henüz açıklanmadı.
Pentagon yönetimi kamuoyuna stokların operasyonları sürdürecek düzeyde olduğunu savunuyor. Buna karşılık kamuya açık analizlerde Patriot ve THAAD gibi sınırlı alternatif bulunan önleme sistemlerindeki düşüş, üretim kapasitesinin artık yalnız tedarik değil, savaşın sürdürülebilirliği açısından da temel başlıklardan biri haline geldiğini ortaya koyuyor.
