ABD ve İran arasındaki askeri gerilim, sivil altyapı tesislerinin doğrudan hedef alınmasıyla yeni ve tehlikeli bir boyuta evrildi. Başkan Donald Trump, Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı'nı tamamen açmaması durumunda 48 saat içinde İran’ın en büyük elektrik santrallerini vuracaklarını açıkladı. Pazartesi günü belirlenen mühlet, piyasalarda 1970'lerden bu yana en büyük enerji arzı krizinin fitilini ateşledi.
Körfez ülkelerinde su krizi endişesi
İran'dan gelen yanıt, tehdidin kapsamını tüm bölgeye yaydı. İran askeri sözcüsü Ebrahim Zolfaqari, enerji altyapısına yapılacak bir saldırı durumunda, bölgedeki ABD varlıkları ile komşu ülkelerin su tuzdan arındırma tesislerinin hedef alınacağını duyurdu. Bu durum, içme suyunun büyük bölümünü deniz suyundan karşılayan Körfez ülkelerinde kitlesel bir bozulma korkusuna yol açtı.
Elektrik enerjisi, Bahreyn ve Katar'da tüketilen suyun %100'ünü, Birleşik Arap Emirlikleri'nde %80'ini ve Suudi Arabistan'da %50'sini sağlayan tuzdan arındırma tesislerinin kalbi konumunda bulunuyor. Bu tesislerin devre dışı kalması, modern çöl şehirlerinin yaşanabilirliğini doğrudan tehdit ediyor.
Hürmüz Boğazı ve küresel tedarik zinciri
İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı'nın tamamen kapatılacağını ve yıkılan elektrik santralleri yeniden inşa edilene kadar açılmayacağını ilan etti. Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) beşte birinin geçtiği bu rota üzerindeki tıkanıklık, şimdiden Avrupa gaz fiyatlarında %35'lik bir sıçramaya neden oldu.
Pazartesi günü açılan Asya piyasalarında petrol fiyatları dalgalı bir seyir izlerken, analistler Trump'ın uyarısını piyasalar için "48 saatlik bir saatli bomba" olarak nitelendiriyor. Hindistan ve Pakistan bayraklı bazı gemilerin güvenli geçiş için müzakere yürüttüğü bildirilse de, genel sevkiyat hızı dramatik şekilde yavaşlamış durumda.
