Batılı hükümetlerin kritik mineral tedarikinde Çin'e bağımlılığı kırma çabası, madencilik masasında asıl soruyu öne çıkardı: Bu dönüşümden hangi şirketler kazançlı çıkacak? Trump yönetiminin gündeme getirdiği fiyat tabanı, sübvansiyon ve garantili alım araçları, yıllardır düşük fiyatlar altında ezilen Batılı üreticilere nefes aldırabilir; ancak sektör bu araçların biçimi konusunda net biçimde bölünmüş durumda.
Planın temelinde ne var
Tasarlanan yapı, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in Şubat ayında ortaya attığı bir fikre dayanıyor. Amaç, yarı iletkenlerden askeri ekipmana kadar sayısız ürünün girdisi olan minerallerde Çin'in tek belirleyici konumunu kırmak. Çin, zararına üretim yaparak ve fiyatları baskılayarak kobalt, lityum ve nikel gibi metallerde Batılı rakipleri devre dışı bırakmıştı. Önerilen ticaret bloğu; fiyat desteklerini, garantili alımları ve sübvansiyonları masaya koyarak birden fazla ülkede üretimi yeniden ayağa kaldırmayı hedefliyor.
Bağımlılığın boyutu, planın neden bu kadar iddialı olduğunu gösteriyor. Resmi güvenlik incelemesine göre ABD, kritik minerallerin önemli bölümünde tamamen dışa bağımlı; Çin ise küresel işlemenin büyük kısmını elinde tutuyor.
12Beyaz Saray'ın güvenlik incelemesine göre ABD'nin tümüyle ithalata bağımlı olduğu kritik mineral sayısı; 29 mineralde ise bağımlılık yüzde 50'yi aşıyor.
Şirketler neyi savunuyor
Fiyat tabanından en görünür biçimde yararlanan isim, nadir toprak üreticisi MP Materials oldu; şirket geçen yıl ABD hükümetinden tek bir fiyat tabanı desteği almıştı. General Motors'un ortağı olduğu ve Kuzey Amerika'nın en büyük lityum madenini kuran Lithium Americas, platin madencisi Sibanye Stillwater ile geri dönüşüm şirketi Umicore da masadaki taraflar arasında. Buna karşın bazı büyük şirketler ve madencilik ticaret grupları, devletin doğrudan fiyat belirlemesine soğuk bakıyor. ABD'li sektör grubu National Mining Association, aşırı fiyat sabitlemesi yerine vergi kredileri ve teşviklere odaklanılmasını önerdi.
Bu yapılması çok zor bir şey, bunu yapan kişi olmadığım için mutluyum.
Ashley Zumwalt Forbes · eski ABD Enerji Bakanlığı yetkilisiAnlaşma ne zaman gelir
Washington, Haziran sonundan önce Japonya ve Avrupa Birliği'ne bağlayıcı ikili anlaşma teklifi sunmayı hedefliyor. İlk bağlayıcı metnin, Çin'in ihracat kısıtlamalarına tabi tuttuğu ağır nadir toprak elementleri, antimon, grafit ve tungsten gibi niş mineralleri kapsaması bekleniyor. Konu, G7 üyelerinin bu hafta Fransa'da yaptığı zirvenin de başlıklarından biri. Avrupalı yetkililer ise acele anlaşmalardan çok, fiyat desteklerinin orta ve uzun vadeli etkilerini görmek istiyor; bu da hangi şirketlerin ne zaman kazanacağı sorusunu belirsiz kılıyor.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
