İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Baghaei, Salı günü yaptığı açıklamada Umman'ın başkenti Maskat'ta gerçekleşen görüşmelerin ABD'nin ciddiyetini ölçmek adına kritik bir zemin hazırladığını belirtti. ABD Başkanı Donald Trump'ın bölgeye bir donanma filosu konuşlandırmasının ardından tırmanan askeri gerilim, yerini Ummanlı arabulucular üzerinden yürütülen mekik diplomasisine bıraktı.
Diplomatik yola devam kararı
Maskat toplantısının süresinden ziyade niteliğine vurgu yapan Baghaei, karşı tarafın niyetini anlamaya odaklandıklarını ifade etti. Sözcü, temasların ardından taraflar arasında diplomatik sürece devam etme konusunda genel bir anlayış ve fikir birliği oluştuğunu hissettiklerini dile getirdi. Bu gelişme, küresel enerji piyasalarında "jeopolitik risk primi" fiyatlamasını doğrudan etkileyen bir parametre olarak kaydedildi.
Bölgesel istişareler ve dış baskılar
Diplomasi trafiği sadece Maskat ile sınırlı kalmıyor. İran dini liderinin danışmanı Ali Larijani'nin Umman ve ardından Katar'a gerçekleştireceği ziyaretler, bölgesel istişarelerin genişletileceğini gösteriyor. Öte yandan Tahran, İsrail Başbakanı'nın Washington ziyareti öncesinde ABD'ye "dış baskılardan bağımsız hareket etme" çağrısında bulunarak, nükleer süreçteki dışsal engellere dikkat çekti.
Piyasa yansıması ve enerji denklemi
Görüşmelerin olumlu seyretmesi, petrol arz güvenliğine dair endişeleri sınırlı da olsa hafifletti. Ancak Trump yönetiminin askeri varlığını tahkim etmesi, diplomatik başarı sağlanana kadar fiyatlar üzerindeki yukarı yönlü baskının (upside risk) korunmasına neden oluyor. Küresel piyasalar, nükleer anlaşmaya dair somut bir taslağın ortaya çıkıp çıkmayacağını izliyor.
Bölgesel risk değişimini küresel piyasa hassasiyetleriyle rasyonalize eden modellerimiz, tabloda şu stratejik alanları işaret ediyor:
ANALİZ:
İran ve ABD arasındaki bu dolaylı temas, Trump döneminin "maksimum baskı" stratejisi ile diplomasi kapısını aralık tutma isteği arasındaki hassas dengenin bir ürünüdür. Maskat üzerinden gelen "mutabakat" mesajı, Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer güvenliği ve enerji arzı açısından kritik bir dekompresyon (basınç düşürme) etkisi yaratmaktadır. Ancak İsrail'in sürece dahil olma potansiyeli ve bölgesel vekil güçlerin hareketliliği, bu diplomatik ilerlemenin kalıcılığı önündeki en büyük yapısal dirençtir.
ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Nükleer diplomasi trafiği ve bölgesel risk primi projeksiyonuŞeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.
Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.
