Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan Ocak 2026 dönemine ait geçici dış ticaret istatistikleri, küresel ticaret dinamiklerindeki değişimin Türkiye'nin dış ticaret dengesi üzerindeki etkilerini ortaya koydu. Genel Ticaret Sistemi (GTS) verilerine göre, ihracat 2025 yılının aynı ayına kıyasla yüzde 3,9 azalarak 20 milyar 328 milyon dolara geriledi. Aynı dönemde ithalat, yüzde 0,03’lük sınırlı bir artışla 28 milyar 681 milyon dolar seviyesinde yatay bir seyir izledi.
Dış ticaret açığı ve karşılama oranlarındaki sapma
Ocak ayında dış ticaret hacmi yüzde 1,7 azalışla 49 milyar 9 milyon dolar olarak gerçekleşirken, dış ticaret açığı yıllık bazda yüzde 11,2 artış göstererek 8 milyar 352 milyon dolara ulaştı. Bu tablo, ihracatın ithalatı karşılama oranına doğrudan yansıdı. Geçen yılın aynı ayında daha yüksek seviyelerde olan karşılama oranı, 2,9 puanlık kayıpla yüzde 70,9 seviyesine indi. Enerji ve altın verileri hariç tutulduğunda ise karşılama oranındaki gerilemenin 6,3 puanla daha belirgin olduğu görüldü.
Sektörel performans ve pazar dağılımı
İhracatta en büyük payı 10 milyar 236 milyon dolarla ham madde grubu alırken, bu grupta yüzde 4,4’lük bir daralma yaşandı. Tüketim malları ihracatı yüzde 10,6 azalırken, yatırım (sermaye) malları yüzde 5,8 artışla olumlu ayrıştı. İmalat sanayisinin toplam ihracattaki payı yüzde 92,7 olarak gerçekleşti. Ülke bazlı dağılımda Almanya 1,7 milyar dolarla liderliğini korurken, ABD ve İngiltere en çok ihracat yapılan diğer pazarlar oldu. İthalat tarafında ise Çin, 4,2 milyar dolarla ilk sıradaki yerini sağlamlaştırdı.
ANALİZ:
Ocak ayı verileri, ihracatta küresel talep koşullarına bağlı bir ivme kaybına işaret ederken, ithalatın katılığı dış ticaret dengesini zorlamaya devam ediyor. Özellikle ham madde ve tüketim malları ihracatındaki daralma, ana ihracat pazarlarımızdaki ekonomik aktivite yavaşlamasının somut bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Yatırım malları ithalatındaki yüzde 9,6’lık artış, üretim kapasitesini artırmaya yönelik makine ve teçhizat talebinin canlı olduğunu gösterse de kısa vadede dış ticaret açığını besleyen bir unsur olarak öne çıkıyor. Karşılama oranındaki gerileme, döviz likiditesi ve cari işlemler dengesi üzerindeki risk primini canlı tutmaktadır.
Endeks24 Analiz Masası’nın kurumsal veri setleri ve rasyonel ekonomik modeller üzerinden yaptığı değerlendirmeye göre; dış ticaret açığındaki yüzde 11,2’lik artış, makroekonomik projeksiyonlarda "izleniyor" kategorisinde kalmaya devam etmektedir. İhracatın ithalatı karşılama oranındaki düşüş, kurumsal operasyonel yönetim süreçlerinde girdi maliyetlerinin ve küresel parite etkilerinin baskısını yansıtmaktadır. Orta vadeli projeksiyonlarımızda, ihracat pazarlarındaki (özellikle AB Bölgesi) toparlanma hızı dış ticaret dengesinin rotasını belirleyecektir. Cari denge üzerindeki bu baskının, merkez bankasının bilanço yönetimi ve likidite analizlerinde sıkı duruşun korunması yönündeki motivasyonu artırması beklenmektedir.
ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Dış ticaret dengesinde yapısal direnç ve pazar çeşitliliği ihtiyacıŞeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.
