Küresel enerji piyasasında arz krizi alarmı büyüdü. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, İran savaşı ve Hürmüz Boğazı’nın gemi trafiğine kapanması nedeniyle ticari petrol stoklarının hızla eridiğini açıkladı. Birol, mevcut rezervlerin yalnızca birkaç haftalık talebi karşılayabilecek seviyeye gerilediğini söyledi.
Paris’te düzenlenen G7 maliye liderleri toplantısında konuşan Birol, stratejik petrol rezervlerinden piyasaya günlük yaklaşık 2,5 milyon varil ek arz sağlandığını belirtti. Ancak Birol, rezervlerin sınırsız olmadığını vurgulayarak enerji piyasasında yeni bir kırılma riskine işaret etti.
Asıl kritik eşik ise talep tarafında oluştu. Kuzey yarımkürede bahar ekim sezonunun başlaması, yaz tatili trafiğinin hızlanması ve hava yolu taşımacılığındaki yoğunluk; dizel, jet yakıtı, benzin ve gübre talebini aynı anda yukarı taşıdı. Bu tablo, mevcut stokların beklenenden daha hızlı tükenebileceği endişesini büyüttü.
Petrol piyasasında son haftalarda oluşan sert fiyat hareketlerinin temel nedeni de arz güvenliği baskısı oldu. Hürmüz Boğazı’nın küresel petrol ticaretindeki kritik rolü nedeniyle sevkiyat akışındaki her aksama fiyatlamayı doğrudan etkiliyor. Küresel petrol taşımacılığının yaklaşık beşte birinin bu hat üzerinden gerçekleşmesi risk algısını daha da artırıyor.
Enerji piyasasında yeni maliyet baskısı oluşuyor
Enerji fiyatlarındaki yükseliş yalnızca petrol şirketlerini değil, küresel enflasyon görünümünü de etkiliyor. Özellikle ulaştırma, lojistik, havacılık ve tarım sektörlerinde maliyet baskısının hızlanabileceği değerlendiriliyor. Gübre üretim maliyetlerindeki artışın gıda fiyatlarına gecikmeli yansıma riski de izleniyor.
Avrupa ve Asya’daki enerji ithalatçısı ülkeler için ise yeni bir dış ticaret baskısı oluşuyor. Petrol fiyatlarının yüksek kalması durumunda cari açık ve enerji faturası üzerindeki yükün büyümesi bekleniyor. Piyasanın odaklandığı temel risk bu noktada derinleşti.
Brent petrol fiyatlarında son dönemde görülen yükselişin, stratejik rezerv kullanımına rağmen tam olarak dengelenememesi dikkat çekiyor. Enerji traderları, Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik risklerinin devam etmesi halinde petrol piyasasında yeni arz şoklarının oluşabileceğini değerlendiriyor.
