ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze savaşını sona erdirmeye yönelik barış planının en kritik ayağı olan "yeniden inşa fonu", potansiyel bağışçıların güvenlik endişeleri nedeniyle somut bir taahhüde dönüşemedi. Reuters kaynaklarına göre, özellikle Hamas’ın silahsızlandırılması konusundaki belirsizlik, milyarlarca dolarlık sermayenin bölgeye girişini engelliyor.
Bağışçılar güvenli liman ve silahsızlanma şartı arıyor
Jared Kushner tarafından geçtiğimiz ay Davos’ta açıklanan "Yeni Gazze" planı, bölgenin bir teknoloji ve sanayi merkezine dönüşmesini öngörse de, Batılı diplomatlar fonların bir "savaş bölgesine" aktarılmasından endişe duyuyor. Bağışçı ülkeler, paranın yeniden inşa için kullanılabilmesi için bölgenin tamamen silahsızlandırılmış bir statüye kavuşmasını şart koşuyor.
Hamas’ın elinde halen yüzlerce roket ve binlerce hafif silah bulunduğuna dair istihbarat raporları, İsrail tarafında "ordu savaşa geri dönmeye hazır" söylemini güçlendiriyor. Bu gerilim, geçtiğimiz Ekim ayında sağlanan kırılgan ateşkesin bozulabileceği riskini canlı tutarken, özel sektör yatırımcılarını "bekle-gör" stratejisine itiyor.
Avrupa ve Körfez ülkeleri finansal yükü paylaşmıyor
Avrupalı diplomatlar, kıtadaki ekonomik kısıtlamalar ve dış yardımlara yönelik iç muhalefet nedeniyle Gazze fonuna doğrudan katkı yapamayacaklarını belirtiyor. Petrol zengini Körfez devletleri ise Hamas’ın silahsızlanmasını içeren kapsamlı bir siyasi çözüm masada olmadan finansman sağlamaya yanaşmıyor.
Kushner’in planladığı Washington merkezli finansman konferansının tarihi henüz netleşmezken, Barış Kurulu temsilcilerinin bire bir görüşmelerle sermaye arayışını sürdürdüğü bildiriliyor. Sürecin ilerlemesi için mülkiyet haklarının netleşmesi ve enkaz kaldırma ihalelerinin şeffaf bir zemine oturması kritik önem taşıyor.
Ortadoğu jeopolitik risk haritası üzerindeki verileri stratejik etki modellerimizle rasyonalize ettiğimizde, finansal akışlardaki tıkanıklık şu yapısal dirençleri işaret ediyor:
ENDEKS24 ANALİZİ
Gazze projesi için telaffuz edilen 100 milyar dolarlık büyüklük, bölge ekonomisini bir "barış bölgesi fiyatlandırması" içine sokmayı hedeflese de, sahadaki askeri gerçeklikler bu modellemeyi riskli kılıyor. Yatırımcıların "sermaye güvenliği" önceliği, Hamas'ın silahsızlanma taahhüdü vermediği her gün projenin maliyetini artırmakta ve piyasa çarpanlarını aşağı çekmektedir.
Özellikle Avrupa’nın finansal çekincesi ve Körfez sermayesinin "şartlı evet" duruşu, projenin sadece bir ABD inisiyatifi olarak kalma riskini doğuruyor. Bu durum, bölgedeki jeopolitik risk primini (CDS benzeri yapılar) yüksek tutarak, 2026 yılı genelinde Doğu Akdeniz enerji hatları ve bölgesel ticaret koridorları üzerinde baskı oluşturmaya devam edecektir.
ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Gazze barış planı ve küresel sermaye direnci analizi
Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.
Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.
