G7 liderleri, 100 milyon varillik stok salımının ayrıntılarını ortak açıklamayla duyurdu. Salım Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) koordinasyonunda hemen başlayacak ve dört aya yayılacak; ilk 20 günde önemli miktarda dizel piyasaya verilecek. Liderler enerji ihracatına kısıtlama getirmeme taahhüdünde de bulundu.
Öncelik dizelde
Çevrim içi toplantının ardından yayımlanan açıklamada, petrol piyasalarındaki benzeri görülmemiş dalgalanmanın ve yükselen fiyatların ekonomik istikrarı tehdit ettiği belirtildi. G7 üyeleri ve ortakları ilk 20 gün içinde önemli miktarda dizeli serbest bırakacak. İhtiyaç duyulması halinde ilave dizel stoklarının kullanılması da önümüzdeki günlerde UEA bünyesinde ele alınacak. Açıklamada ülke bazında miktarlar yer almadı.
Kararı duyuran Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, uzlaşmanın iki ayağına dikkat çekti:
Rafineri bakımları koordine edilecek
Açıklama stok salımıyla sınırlı kalmadı. G7 ülkelerindeki rafinerilerin bakım takvimleri, eş zamanlı kapasite kayıplarını önleyecek şekilde koordine edilecek; mümkün olan tesislerde kapasite kullanım oranları geçici olarak artırılacak. Dizel piyasasındaki baskı nedeniyle yüksek rafinaj kapasitesine sahip ülkelerle temas kurularak küresel rafine ürün üretiminin artırılması teşvik edilecek.
UEA'ya iki görev verildi. Ajans, mart ayındaki taahhütlerin ve yeni tedbirlerin uygulanmasını izleyecek; 20 gün içinde de stokların yeniden doldurulmasını kapsayan önerilerin yer aldığı bir takip raporu hazırlayacak. G7'nin 100 milyon varillik kararı, ABD'nin Avrupa'dan dizel stoklarını piyasaya sürmesini istemesinin ardından alınmıştı.
İhracat yasağı yok, Hürmüz çağrısı var
Liderler, G7 ülkeleri arasında enerji ve enerji ürünleri ihracatına kısıtlama getirmekten kaçınılacağını bildirdi ve tüm üreticileri piyasa gerilimini artırabilecek yasaklardan uzak durmaya çağırdı. Bu taahhüt, ABD Başkanı Donald Trump'ın dizel ihracatına yasak getirme seçeneğini gündeme getirmesinin ardından geldi. Macron, Trump'ın bu noktada son derece net olduğunu söyledi.
Açıklamada İran'ın bölge ülkelerine yönelik saldırıları kınandı ve Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer haklarının derhal ve bütünüyle yeniden tesis edilmesi istendi. Rusya'ya yönelik yaptırımların sürdürüleceği de kaydedildi. Çağrı, boğazdaki saldırıların sürdüğü bir günde yapıldı; UKMTO bugün Hürmüz Boğazı'nda bir tankerin daha vurulduğunu duyurdu.
Brent 102 dolar civarında
Kararın ardından 100 doların altına inen Brent petrol, kayıplarının bir bölümünü geri aldı. Gün içinde 98,43 dolara kadar gerileyen Brent, saat 19.30 itibarıyla 102,26 dolardan işlem görüyor; ABD tipi ham petrol (WTI) 91,43 dolarda. UEA Başkanı Fatih Birol bugün dizel fiyatlarının savaş öncesine göre iki katına çıktığını belirtmişti. Türkiye açısından kararın etkisi, akaryakıt fiyatları ve enflasyon üzerinden izlenecek.
