Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD’den F-35 savaş uçaklarının tedariki ve Suriye politikası konusunda iki yeni mesaj verdi. Erdoğan, Donald Trump’tan F-35 konusunda söz aldığını ve bu sözün yerine getirilmesini beklediğini söylerken, önümüzdeki dönemde Suriye’ye gitmeyi planladığını açıkladı.
Erdoğan, Al Jazeera’ya verdiği özel röportajda F-35 dosyasına ilişkin, “Trump’tan F-35 savaş uçakları konusunda bir söz aldık ve bunu yerine getirmesini bekliyoruz” dedi. Açıklama, Ankara’nın uzun süredir yeniden açmaya çalıştığı F-35 dosyasında siyasi beklentinin sürdüğünü gösterdi.
Erdoğan’ın söz açıklaması siyasi iradeye işaret ediyor. Ancak uçakların Türkiye’ye devri için ABD tarafındaki hukuki ve teknik engellerin ayrıca aşılması gerekiyor.
F-35 dosyasında S-400 engeli sürüyor
Türkiye, Rus yapımı S-400 hava savunma sistemini teslim almasının ardından 2019’da F-35 programından çıkarıldı. ABD Savunma Bakanlığının kararında S-400 ile F-35’in birlikte kullanılmasının uçakların güvenliği açısından risk oluşturduğu gerekçesi öne çıkarılmıştı.
Trump yönetiminin Ankara’ya yönelik daha olumlu siyasi tonu, dosyadaki bütün engellerin kalktığı anlamına gelmiyor. Erdoğan’ın son açıklamasında teslimat takvimi, uçak sayısı veya S-400 meselesinin nasıl çözüleceğine ilişkin yeni ayrıntı yer almadı. F-35 başlığındaki önceki aşama, Endeks24’ün S-400 düğümünü ele alan haberinde ayrıntılı olarak izlenebilir.
Erdoğan Suriye ziyareti planını açıkladı
Röportajın ikinci önemli mesajı Suriye’ye ilişkin oldu. Erdoğan, Türkiye’nin Suriye’nin istikrarına desteğini sürdüreceğini belirterek önümüzdeki dönemde ülkeye ziyaret planladığını söyledi. Ziyaret için tarih veya ayrıntılı program açıklanmadı.
Erdoğan ayrıca Türkiye’nin bölgedeki Kürtlerle ilişkilerini güçlendirmeye devam edeceğini söyledi. Suriye Kürtlerinin “barış ve istikrardan paylarını alacağını” belirten Erdoğan, Ankara’nın bölgedeki Kürt topluluklarının haklarını korumaya yönelik yaklaşımının süreceğini ifade etti.
Mekke Anlaşması, Gazze ve AB mesajları
Erdoğan aynı röportajda Mekke Anlaşması’nın dış saldırı durumunda imzacı ülkelerin ortak adım atmasını öngördüğünü, anlaşmanın yeni katılımcılara açık olduğunu ve Mısır’ın katılımının önemli olacağını söyledi. Gazze konusunda Türkiye’nin desteğinin süreceğini belirten Erdoğan, Avrupa Birliği üyeliğinin ise Ankara açısından artık öncelik olmadığını ifade etti.
F-35 ve Suriye başlıkları, Ankara’nın aynı anda Washington ile savunma ilişkilerini yeniden kurmaya ve Suriye’deki siyasi düzen üzerinde daha doğrudan rol almaya çalıştığı iki ayrı hattı ortaya koyuyor. İlk dosyada sonuç ABD’deki karar ve hukuk süreçlerine, ikinci dosyada ise Erdoğan’ın açıkladığı ziyaret planının takvime dönüşmesine bağlı olacak.
