EPDK toptan gazda referans fiyata yüzde 50 sınır getirdi

Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu, organize toptan doğal gaz piyasasında günlük referans fiyatın (GRF) hesabına sınır getirdi. Son yayımlanan GRF'nin yüzde 50 altında ve üstünde kalan eşleşmeler artık hesaba girmeyecek.

Karar, 15 Ekim 2026 tarihli ve 14958 sayılı Kurul Kararı ile Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası İşletim Usul ve Esasları'nda yapıldı. Vadeli Doğal Gaz Piyasası'na ilişkin 14959 sayılı karar aynı tarihli ve aynı Resmî Gazete sayısında yer aldı.

Endeks24, iki kararın metnini 2017 ve 2021 tarihli ilk usul ve esaslarla karşılaştırdı. Aşağıdaki tabloda eski ve yeni hükümler yan yana duruyor.

Referans fiyatta sınır nasıl işleyecek

Sınır, her ayın ilk gaz günü hariç uygulanacak. Son yayımlanan GRF 100 birim olsaydı, 50'nin altında ve 150'nin üstünde gerçekleşen eşleşmeler hesaba girmezdi. Bu örnek Endeks24'ün kural hesabıdır, gerçek fiyat değildir.

Hesap penceresi değişmedi. GRF, gaz gününden bir gün önce saat 08.00 ile bir gün sonra saat 08.00 arasındaki işlemlerin ağırlıklı ortalama fiyatı. Fiyat 08.30'da ilan ediliyor. İlave dengeleyici işlemler de bu ortalamaya giriyor.

GRF yalnız spot piyasanın göstergesi değil. Vadeli kontratların baz fiyat formülünde, referans dönemdeki GRF'lerin aritmetik ortalaması girdilerden biri olarak yer alıyor. Kurul kararı metninde sınıra ilişkin bir gerekçe belirtilmiyor.

Teklif miktarı ve dengeleyici işlemler

Önceki metinde sürekli ticaret platformundaki tekliflere miktar sınırı koyan bir madde yoktu. Yeni 6.4.8 maddesi asgari 1.000, azami 500.000 standart metreküp sınırını getiriyor. Azami sınır, her gaz günü için 12.00 ile 14.05 arasında uygulanmıyor.

Azami miktar asgari miktarın 500 katı. İletim şirketi ilave dengeleyici işlem yaptığında aynı yöndeki diğer teklifler, işlem saatinden 5 dakika önce başlayarak toplam 10 dakika pasife alınacak.

Piyasa işletmecisi, bu iki hüküm için gereken sistem düzenlemelerini yayımdan itibaren üç ay içinde tamamlayacak. Sınırlar yayım tarihinde yürürlüğe girdi. Sistemlerin hazırlanması için tanınan süre üç ay.

Vadeli piyasada iptal gerekçeleri

Vadeli Doğal Gaz Piyasası'nda bekleyen teklifler ya da gerçekleşen işlemler iptal edilebilecek. İptal, katılımcı başvurusuyla ya da kendiliğinden, kısmen veya tamamen yapılabilecek. Yeni metinde dört gerekçe var. Bunlar piyasa işletmecisinden kaynaklı teknolojik hata, işlemleri durduran maddi unsur, mali yükümlülüğün yerine getirilmemesi ve günlük fiyat limitleri dışında kalan tekliflerdir.

Önceki metinde beşinci gerekçe olarak piyasa bozucu ya da haksız menfaat sağlamaya yönelik olduğu tespit edilen teklif ve işlemler yer alıyordu. Yeni metinde bu bent bulunmuyor. Bunun yerine 14 Şubat 2026 tarihli ve 33168 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan şeffaflık ve piyasa bozucu davranışlar yönetmeliğinin hükümleri saklı tutuluyor.

Erişimin askıya alınması ve veri yayımlama

Piyasa işletmecisi, ödeme ve teminat yükümlülüklerini yerine getirmeyen ya da uyarıya rağmen mevzuata aykırı işlemlerini düzeltmeyen katılımcının erişimini askıya alabiliyor. Yeni metinde yedinci koşul olarak Vadeli Doğal Gaz Piyasası kapsamındaki temerrüt ekleniyor.

Veri yayımlama maddesi ise yedi bentle yeniden yazıldı. GRF'nin günlük yayımı, işlem istatistikleri ve katılımcı kimlikleri gizli kalmak üzere kesinleşmiş eşleşmelerin miktar ve fiyatlarının paylaşımı bu bentler arasında. Bu iki hüküm 1 Ocak 2027'de başlıyor.

Aynı Resmî Gazete sayısında Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası Yönetmeliği'nin 13 üncü maddesine de bir fıkra eklendi. Fıkra, aynı şeffaflık yönetmeliğinin hükümlerini saklı tutuyor ve 1 Ocak 2027'de yürürlüğe giriyor.