Çikolata tutkunları 2024'ü kolay unutmayacak. Dünyanın en sevilen atıştırmalığının ana maddesi olan kakao, o yıl ton başına 12 bin doların üzerine çıkıp tarihi rekorunu kırmış, raflardaki çikolata fiyatları peş peşe artmıştı. Aradan geçen sürede fiyat sert biçimde geriledi; ancak şimdi denklemi yeniden değiştirebilecek bir değişken sahneye çıktı. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA), Pasifik'te El Nino'nun oluştuğunu doğruladı ve gözler tekrar Batı Afrika'nın kakao tarlalarına çevrildi.
Kakao, üretimi avuç içi kadar bir coğrafyaya sıkışmış, buna karşılık talebi tüm dünyaya yayılmış ender emtialardan biri. Üretimin yaklaşık yüzde 60'ı Fildişi Sahili ile Gana'dan geliyor; bu iki ülkede havanın seyri, piyasanın yönünü neredeyse tek başına belirliyor. El Nino'yu bu denli kritik kılan da işte bu kırılganlık.
Rekorun ardından gelen sert düşüş
2024 sonunda ton başına 12.931 dolara kadar tırmanan kakao, izleyen dönemde yarısından fazlasını geri verdi. Investing.com ve Barchart verilerine göre fiyat Haziran 2026 ortasında, gecikmeli işlem verileriyle, yaklaşık 4.000 dolar bandında seyrediyor. Düşüşün arkasında Fildişi Sahili ve Gana'da 2025/26 sezonunda toparlanan üretim, stokların bir buçuk yılın zirvesine yükselmesi ve spekülatif alımların gevşemesi var. Yani kakao bugün, iki yıl önceki kriz fiyatlarının belirgin biçimde altında.
El Nino neyi değiştiriyor
NOAA İklim Tahmin Merkezi, 15 Haziran 2026 güncellemesinde durumu "El Nino Uyarısı" seviyesine taşıdı; El Nino koşulları artık fiilen mevcut ve 2026-27 kışında güçlenmesi bekleniyor. Merkez, olayın Ekim itibarıyla güçlü veya çok güçlü şiddete ulaşma ihtimalini yaklaşık yüzde 65 olarak veriyor. Geçmiş güçlü El Nino dönemlerinde Batı Afrika'da önce aşırı yağışların mantar hastalıklarını artırması, ardından sıcak ve kuru Harmattan rüzgarlarının çiçek dökümüne yol açması verimi baskılamıştı. Aynı mekanizma yeniden işlerse 2026/27 rekoltesi risk altına girer.
Piyasa bu riski fiyatlamaya şimdiden başladı. Analiz kuruluşu StoneX, El Nino endişeleri nedeniyle 2026/27 sezonu için küresel kakao arz fazlası beklentisini 267 bin tondan 149 bin tona indirdi. Arz fazlasının daralması, fiyat tabanının yukarı kaymasına zemin hazırlayan bir gelişme.
Kakaoda fiyatın uzun vadeli yönünü belirleyen tek değişken, Batı Afrika'da yağmurun ne zaman ve ne kadar yağacağı.
Emtia analistleri
Türkiye'nin çikolatası bu denklemin neresinde
Türkiye kakao yetiştirmiyor; çikolata ve şekerleme sanayisinin kullandığı kakaonun tamamı ithal ediliyor. Buna karşılık ülke, dünyanın önde gelen çikolata ve şekerleme ihracatçılarından biri. Bu iki gerçek bir arada düşünüldüğünde küresel kakao fiyatı, doğrudan Türk üreticisinin maliyetine, oradan da rafa yansıyan bir değişken anlamına geliyor.
Peki El Nino kakaoyu vurursa çikolata hemen zamlanır mı? Yanıt otomatik bir evet değil. Fiyat halen 2024 rekorunun belirgin altında, üreticiler vadeli sözleşmelerle maliyetlerini bir süre sabitleyebiliyor ve hasadın etkisi piyasaya gecikmeli yansıyor. Ancak güçlü bir El Nino 2026/27 Batı Afrika rekoltesini gerçekten daraltırsa, arzın yeniden sıkışması maliyet baskısını canlandırabilir. Bu durumda etkinin tüketiciye ulaşıp ulaşmayacağı; olayın şiddetine, üreticilerin korunma stratejisine ve sıkışmanın ne kadar süreceğine bağlı olacak.
Tablo şu: kakao bugün rahat bir seviyede, ama bu rahatlık kırılgan. Piyasa beklentisine göre önümüzdeki aylarda fiyatın yönünü tayin edecek olan, terminal ekranlarından çok Batı Afrika semalarındaki yağış rejimi olacak.
Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında, bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için Analiz ve Araştırma Kurulu sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
