Venezuela'yı 24 Haziran akşamı 39 saniye arayla vuran 7,2 ve 7,5 büyüklüğündeki iki deprem, ülkenin bir yüzyıldır yaşadığı en güçlü sarsıntı olarak kayıtlara geçti. İlk hasar tahminleri, faturanın gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 7'sine kadar çıkabileceğine işaret ediyor. Üstelik bu darbe, 2013'ten bu yana yaklaşık yüzde 80 daralarak zaten dibe vurmuş bir ekonomiye geldi. Caracas ve kıyı kentlerindeki yıkım, kıt kamu kaynaklarını insani yardıma çekerken kırılgan toparlanma umutlarını da zora soktu.
Amerikan Jeolojik Araştırmalar Kurumu'na (USGS) göre yerel saatle yaklaşık 18.04'te 7,2 büyüklüğünde bir sarsıntı, 39 saniye sonra da 7,5 büyüklüğünde ana şok meydana geldi. Merkez üssü, başkent Caracas'ın yaklaşık 160 kilometre batısındaki Morón yakınında ve yalnızca 10 kilometre derinlikteydi; bu sığlık yıkımın şiddetini artırdı. Yetkililer can kaybının hızla yükseldiğini, 27 Haziran itibarıyla 1.400'ü aştığını ve binlerce kişinin yaralandığını açıkladı (ABC News). Rakamlar geçici ve artmaya devam ediyor.
Zaten kırılgan bir ekonominin üzerine
Venezuela, dünyanın en büyük petrol rezervlerine sahip olmasına karşın yıllardır derin bir çöküş yaşıyor. CNN'in aktardığına göre ülke ekonomisi 2013'ten bu yana yaklaşık yüzde 80 küçüldü; yüksek enflasyon, ABD öncülüğündeki yaptırımlar ve petrol sektöründeki yönetim sorunları üretimi felç etti. Hastanelerden elektrik ve su şebekesine kadar altyapı, bu ölçekte bir afetle baş edecek durumda değil. Deprem, temel mal ve ilaç kıtlığı çeken bir ülkede tedarik zinciri üzerindeki baskıyı daha da artırdı.
Petrol can damarı büyük ölçüde ayakta
Ekonomik tablonun görece olumlu tek yanı, ülkeyi ayakta tutan petrol altyapısının felaketi büyük ölçüde teğet geçmesi oldu. Devlet petrol şirketi PDVSA kaynaklarına dayanan S&P Global ve Reuters haberlerine göre üretim ve rafineri tesislerinde ciddi hasar bildirilmedi; merkez üssüne yakın El Palito rafinerisi zarar görmedi, Morón petrokimya kompleksi kısa bir duruşun ardından yeniden üretime geçti. Tipik olarak günde yaklaşık 1,2 milyon varil ham petrol üreten ülkede ihracat sürüyor. Asıl endişe, Carabobo, Aragua ve Yaracuy eyaletlerini etkileyen elektrik kesintisi ve şebekenin kronik kırılganlığı.
Ülke, en hassas noktasında, başkentinde büyük bir yıkım yaşadı; üstelik bu darbe, ekonomiyi diriltme umutlarının yeni yeni filizlendiği bir anda geldi.
John Deal, Post Oak Group (Al Jazeera'ya)Yardım akıyor, gözler Washington'da
Uluslararası yardım hızla devreye girdi. ABD Dışişleri Bakanlığı, 100 milyon doları Birleşmiş Milletler insani fonuna, 50 milyon doları sahadaki yardım kuruluşlarına olmak üzere 150 milyon dolarlık destek açıkladı; yönetim, dokuz haneli ek bir paket hazırlığında olduğunu duyurdu. ABD Güney Komutanlığı bölgeye askeri nakliye uçakları ve gemiler sevk ederken, çok sayıda ülkeden arama kurtarma ekibi enkaz başında çalışıyor. Ocak ayında eski Devlet Başkanı Nicolás Maduro'nun ABD tarafından ele geçirilmesinin ardından yaptırımların gevşemesiyle ısınan ilişkilerde, bu felaketin yeni bir kırılma noktası olup olmayacağı izleniyor.
