Boş içecek ambalajlarını teslim eden vatandaşa nakit iade getiren depozito uygulaması, 1 Temmuz 2026'da Türkiye genelinde devreye giriyor. Cam, plastik ve alüminyum içecek ambalajları toplama noktalarına ya da iade makinelerine bırakıldığında biriken tutar, dijital hesaplardan ATM'den çekilebilecek veya alışverişte kullanılabilecek.
Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, ambalajın üretimden geri dönüşüme kadarki sürecini dijital altyapı üzerinden izleyecek. Pilot uygulama Şubat 2025'te Sakarya'da başlatılmıştı. 1 Temmuz itibarıyla uygulama ülke genelinde zorunlu hale geliyor.
İade noktaları market ve bakkala kadar yayılacak
İçecek satışı yapan market, bakkal, büfe, kafe, restoran ve oteller 1 Temmuz'dan itibaren birer iade noktası olarak çalışacak. Bu işletmelerin dbys.gov.tr adresinden Depozito Bilgi Yönetim Sistemi'ne (DBYS) kayıt olup operatörlerini seçmesi gerekiyor. Alışveriş merkezleri, hastaneler ve havalimanları da toplama ağına dahil edilecek. Sisteme giren işletmelere belirli teşvik ve destek ödemeleri öngörülüyor.
Yalnızca logolu ambalajlar kabul edilecek
Sisteme sadece üzerinde "DOA" logosu bulunan içecek ambalajları girebilecek. Vatandaş, ambalajı toplama noktasına ya da depozito iade makinesine teslim ederek bedeli dijital hesabına aktaracak. Biriken tutar isteğe göre ATM'den nakde çevrilebilecek ya da anlaşmalı noktalarda harcanabilecek. Ambalajların fiziksel ve görsel bütünlüğünün bozulmamış olması, iadenin geçerli sayılması için aranan koşullardan biri.
Hedef hem çevre hem ekonomi
TÜÇA, sistemin yaygınlaşmasıyla yıllık yaklaşık 30 milyar liralık doğrudan ekonomik katkı beklendiğini bildirdi. Türkiye'nin geri kazanım oranı 2025'te yüzde 37,53 seviyesine çıkmıştı; depozito uygulamasının bu oranı yukarı taşıması amaçlanıyor. Buna karşın asıl hedef, içecek ambalajlarının doğaya karışmasını önlemek ve hammadde israfını azaltmak olarak gösteriliyor. Uygulamanın ayrıntıları ve depozito bedellerine ilişkin güncel kılavuzlar dbys.gov.tr üzerinden duyuruluyor.
