Irak, petrol ihracatını tek bir deniz geçidine bağımlı kalmaktan kurtarmak için kuzeydeki kara rotasına yükleniyor. Bağdat yönetimi, Kerkük petrolünü Türkiye'nin Akdeniz kıyısındaki Ceyhan terminaline taşıyan boru hattındaki sevkiyatı kısa sürede günde yaklaşık 770 bin varile çıkarmayı planlıyor.
Hedef mevcut sevkiyatın üç katından fazlası
Bakanlar Kurulu'nun onayladığı plan, Kerkük-Ceyhan hattındaki sevkiyatı günde 220 bin varilden 770 bin varile, yani üç katından fazlasına taşımayı öngörüyor. Hedef yaklaşık 2,5 aylık bir takvime bağlandı ve hükümetin daha önce açıkladığı 500 bin varillik seviyeyi de aşıyor.
Güney terminalleri çökünce kuzey devreye girdi
Türkiye rotasının önem kazanması, Irak'ın güneydeki ihracatının ani biçimde durmasıyla yakından ilgili. Hürmüz Boğazı'ndaki krizin derinleştiği dönemde ülkenin denizden yaptığı ham petrol ihracatı mayısta yıllık bazda yaklaşık yüzde 97 gerileyerek günde 96 bin varile kadar düştü. Bütçesinin yaklaşık yüzde 90'ı petrol gelirine dayanan Bağdat için bu, doğrudan kamu maliyesini tehdit eden bir tablo anlamına geldi.
Bu noktada üç yıldır kapalı olan Kerkük-Ceyhan hattı yeniden gündeme geldi. Hat, mart ayında günde 250 bin varillik bir kapasiteyle tekrar devreye alındı ve Bağdat o günden bu yana kuzey rotasının hacmini kademeli olarak büyütmeye çalışıyor.
Hürmüz karanlığa gömüldüğünde Irak'ın elindeki en güçlü alternatif boru hattı, şimdi hem hacim hem de anlaşma takvimiyle yarışıyor.
Türkiye ile anlaşma takvimi kritik
Hedefin önündeki en büyük belirsizlik, hattın işleyişini düzenleyen Türkiye-Irak anlaşmasının geleceği. Türkiye 2025'te, Irak'ın taahhüt ettiği hacimleri karşılayamamasını gerekçe göstererek anlaşmayı 27 Temmuz 2026'da sona erecek biçimde feshetmişti. Hükümet kaynaklarına göre Irak, 14 Haziran'da Ankara'dan anlaşmanın en az bir yıl uzatılmasını talep etti.
Anlaşma her ay kapalı kaldıkça Türkiye'nin transit ücretleri ve sözleşme koşulları konusundaki pazarlık gücü artıyor. Uzmanlara göre Bağdat'ın 770 bin varillik hedefi, ancak hat tam kapasiteyle çalıştırılabilir ve iki ülke yeni bir çerçevede uzlaşırsa gerçekçi olacak. Irak'ın mali yükümlülüklerini karşılamak için ihtiyaç duyduğu ihracat seviyesi ise günde yaklaşık 3,5 milyon varil olarak hesaplanıyor.
Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında, bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için Analiz ve Araştırma Kurulu sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
