Üç aydır süren ABD-İran savaşını durduracak ateşkes görüşmelerinin merkezine, ABD'de dondurulmuş yaklaşık 24 milyar dolarlık İran varlığı yerleşti. İran tarafı varlıkların serbest bırakılmasını anlaşmanın ön koşulu sayarken, Washington aynı kaynakları Körfez'de oluşan zararların onarımında kullanmayı masaya koydu.
24milyar dolar — ateşkes görüşmelerinin bağlandığı, ABD'de dondurulmuş İran varlığı.
İranlı üst düzey yetkili Mohsen Rezaei, CNN'e verdiği demeçte üç aylık savaşı bitirecek bir barış anlaşmasının, ABD tarafından dondurulan 24 milyar dolarlık varlığın iadesine dayandığını söyledi. Açıklama, ekonomik kalemlerin müzakerelerde askeri başlıklar kadar belirleyici hale geldiğini gösterdi.
Hazine'den varlık hamlesi
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Körfez müttefiklerinin halihazırda gördüğü zararın maliyetini değerlendirmek üzere bir ekip görevlendirdiğini açıkladı. Bessent, Washington'un İran varlıklarını gelecekteki onarımların finansmanında kullanmayı da değerlendireceğini ekledi. Hazine'nin hangi tür varlıkları incelediği belirtilmedi; ancak kullanılan ifadeler kapsamın yalnızca dondurulmuş hesaplarla sınırlı olmadığına işaret etti.
Varlıkların yeniden yönlendirilmesi ihtimali, kırılgan ateşkese yeni bir gerilim ekledi. İran ise milyarlarca dolarlık petrol gelirine erişim, ham petrol ihracatındaki yaptırımlardan muafiyet, limanlarındaki ABD ablukasının kaldırılması ve Hürmüz Boğazı üzerinde koz istiyor.
Çatışma petrol ve tedarik zincirini vurdu
Hafta sonu yeniden alevlenen saldırılar piyasalardaki tedirginliği artırdı. Çatışma petrol fiyatlarını yukarı taşırken, insani yardım dahil pek çok kalemde tedarik zincirleri bozuldu. İran, savaş öncesinde küresel petrol trafiğinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatmıştı.
ABD güçleri Cumartesi erken saatlerde İran'ın fırlattığı insansız hava araçlarını düşürdükten sonra Hürmüz Boğazı çevresindeki Keşm Adası ve Sirik'teki kıyı radar sahalarını vurdu. İran Devrim Muhafızları ise Kuveyt ve Bahreyn'deki ABD üslerine misilleme yaptığını duyurdu; Kuveyt ordusu, yerleşim bölgelerinin üzerinden geçen yedi balistik füzenin maddi hasara yol açtığını, can kaybı yaşanmadığını bildirdi.
Donald Trump, artan benzin fiyatları nedeniyle savaşı sonlandırma yönünde iç siyasi baskı altında. NBC'nin "Meet the Press" programına konuşan Trump, İran'ın füze ve İHA üretim tesislerinin büyük bölümünün yok edildiğini, ancak Tahran'ın füze kapasitesinin yaklaşık yüzde 21-22'sini hâlâ kullanabildiğini söyledi.
Diplomasi cephesinde Pakistan İçişleri Bakanı Mohsin Naqvi, ülkesinin ordu şefi ve başbakanından dini lider Müçteba Hamaney'e iletilmek üzere "özel bir mektup" taşıdığını belirterek Cumartesi Tahran'a gitti. Buna rağmen yarı resmi ISNA'ya göre barış müzakereleri tıkanmış görünüyor.
