ABD Hazine Bakanlığı, Rusya’nın büyük finans kuruluşlarından VTB Bank’a İran bağlantılı yeni bir yaptırım uyguladı. Bankanın yaptırım altındaki İranlı finans kuruluşlarıyla muhabir bankacılık ilişkileri kurduğunu ve İran’ın finans sektörü içinde faaliyet gösterdiğini belirten Bakanlık, VTB’yi E.O. 13902 kapsamında ayrıca yaptırım listesine aldı.
Hazine Bakanlığına göre VTB son üç yılda yaptırım altındaki İranlı finans kuruluşlarıyla muhabirlik ilişkileri kurdu, Ocak 2025’te Tahran’daki varlığını artırmaya yönelik adımlar attı ve İran ile Rusya arasındaki ticareti büyütmek için ruble-rial hesaplarına dayalı bir ödeme sistemi geliştirdi.
Bakanlık ayrıca VTB’nin dondurulmuş İran varlıklarının milyarlarca dolarlık bölümünü taşımaya yönelik adımlar attığını bildirdi. Açıklamada bu işlemler, İran’ın yaptırımları aşma kanallarına finansal destek sağlandığı iddiasının temel unsurları arasında gösterildi.
VTB’nin yaptırım geçmişi 2022’ye uzanıyor
VTB, Rusya’nın Ukrayna’yı geniş çaplı işgalinin başladığı 24 Şubat 2022’de E.O. 14024 kapsamında tam bloke yaptırımına alınmıştı. ABD Hazine Bakanlığı o tarihte VTB’yi Rusya’nın ikinci büyük finans kuruluşu olarak tanımlamış ve ABD yetki alanındaki mal varlığı ile çıkarlarının bloke edildiğini açıklamıştı.
Yeni karar, Washington’ın 24 Ağustos’ta başlattığı Operation Economic Outcast kapsamında yürütülen yaptırım sürecinin parçası. Program, İran’ın yaptırımları aşmak için kullandığı finansal ağları ve üçüncü ülkelerdeki kolaylaştırıcıları hedefliyor; Hazine Bakanlığı yabancı finans kuruluşlarının İran bağlantılı işlemlerde ikincil yaptırım riskiyle karşılaşabileceği uyarısını yineledi.
Yaptırım süreci 10 Eylül’de Türkiye dahil dört ülkedeki ağlara yönelik yaptırımlarla da genişlemişti. VTB kararı, İran’la işlem yapan yabancı bankalara yönelik baskının doğrudan büyük bir Rus finans kuruluşuna taşındığını gösteriyor.
Yeni yaptırımın sonucu ne olacak
VTB zaten ABD yaptırımları nedeniyle bloke statüsündeydi. İran yaptırım yetkisi altında getirilen yeni tanımlama ise bankayla belirli işlemleri sürdüren yabancı finans kuruluşlarının ek ikincil yaptırım riskiyle karşılaşabileceği anlamına geliyor. Hazine Bakanlığı, bu kuruluşlara VTB ile ilişkilerini kesmeleri çağrısında bulundu.
