Bir ürün araması artık ChatGPT veya Gemini'de başlayıp markanın kendi sitesindeki ödeme sayfasında bitebiliyor. Reuters'ın 7 Ağustos haberine göre Walmart, Ulta Beauty ve Wayfair ürünlerini sohbet robotlarında daha görünür kılmak için sitelerini güncellerken, satın alma ve müşteri verisini kendi kanallarında tutmaya çalışıyor. Adobe Analytics, haziranda ABD'li tüketicilerin yüzde 41'inin çevrimiçi alışverişte üretken yapay zekâ kullandığını ve yapay zekâ yönlendirmeli ziyaretlerin geleneksel kanallara göre ziyaret başına yüzde 41 daha fazla gelir ürettiğini bildirdi.
Yapay zekâ trafiği satış fırsatı yaratıyor, ancak sepet, sadakat ve tekrar satın alma verisinin değeri perakendecinin kendi alanında birikiyor.
Mayıs verisi aynı yönü daha güçlü göstermişti. Adobe'ye göre yapay zekâ yönlendirmeli perakende trafiği yıllık yüzde 138 artarken bu ziyaretçiler, yapay zekâ dışı kaynaklardan gelenlere göre ziyaret başına yüzde 53 daha fazla gelir üretmiş ve yüzde 54 daha yüksek dönüşüm oranına ulaşmıştı. Hazirandaki gelir avantajının yüzde 41'e inmesi, aynı göstergede farkın Mayıs'a göre 12 puan daraldığını gösteriyor. Dönemler aynı gelir ölçüsünü izlese de kanal sınıflandırmalarındaki olası fark nedeniyle 12 puanlık değişim bir eğilim göstergesi olarak değerlendirilmeli.
ChatGPT'nin ürün keşfindeki rolü 2025 baharında doğrudan perakendeci sitelerine bağlantılarla genişlemişti. Endeks24'ün ChatGPT ürün arama ve alışveriş özelliği haberi, kullanıcıyı sohbetten satıcının sitesine taşıyan modelin ilk aşamasını kayda geçirmişti.
Trafik büyüyor, veri daha da değerleniyor
Juniper Research, 2026 toplam ajan tabanlı ticaret işlem değerini 8 milyar dolar, 2031 için ise 3,5 trilyon dolar olarak öngörüyor. Bu büyüklük ürün keşfi kapısını değerli hale getirirken, perakendeci açısından ekonomik ayrım ödeme sonrasında ortaya çıkıyor: sepet büyüklüğü, görüntülenen ürünler, tekrar satın alma ve sadakat kimliğine doğrudan erişim, işlemin tamamlandığı kanalın kişiselleştirme ve müşteri ilişkisini yönetme gücünü belirliyor.
Ulta Beauty bu gerilimin somut örneklerinden biri. Şirket Reuters'a, Gemini ve ChatGPT üzerinden ürün bulan müşterilerde dönüşüm ve niyetin iki katına çıktığını bildirdi. Ulta'nın 22 Nisan tarihli açıklaması, ürünlerin Google AI Mode ve Gemini içinde satın alınabilir hale geldiğini, şirketin kendi dijital kanallarındaki Ulta AI'ın ise 46 milyondan fazla Rewards üyesinden gelen içgörüleri kullandığını gösteriyor. Buna karşılık yürürlükteki Ulta Beauty Rewards koşulları, Google'ın yapay zekâ yüzeylerinde yapılan alışverişlerde puan kazanımına ve kullanımına izin vermiyor. Reuters'ın aktardığı daha derin sadakat entegrasyonu bu nedenle halen gelişen bir alan.
Kasada kontrol savaşı bitmedi
Reuters, OpenAI'nin martta Instant Checkout'u sona erdirdiğini aktarıyor. OpenAI'nin 24 Mart ürün duyurusu bunu daha dar bir çerçevede tarif ediyor: şirket, ilk Instant Checkout sürümünün hedeflenen esnekliği sağlamadığını belirterek satıcıların kendi ödeme deneyimlerini kullanmasına alan açtı ve odağını ürün keşfine çevirdi. Ağustos başında güncellenen OpenAI Yardım Merkezi ise bazı uygun ürün ve satıcılarda Instant Checkout seçeneğinin hâlâ gösterilebildiğini belirtiyor. Bu nedenle yapay zekâ platformlarındaki ödeme modelinin tamamen tek kanala kapandığını söylemek için mevcut resmi dokümanlar yeterli değil.
Perakendecilerin tavrı yapay zekâyı satış kanalından dışlamak değil, müşteri ilişkisinin hangi katmanını devredeceklerini sınırlamak. Şimdilik öne çıkan hibrit modelde sohbet robotu keşfi ve yüksek niyetli trafiği getiriyor, marka ise ödeme, üyelik ve tekrar satın alma döngüsünü kendi alanında tutmaya çalışıyor. Açık kalan temel soru, yapay zekâ içinde tamamlanan işlemlerde müşteri kimliği, sepet geçmişi ve sonraki pazarlama hakkının taraflar arasında hangi kapsamda paylaşılacağı. Reuters haberi şirketler arasındaki komisyon ve veri paylaşımı koşullarını niceliksel olarak açıklamıyor.
