Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti temsilcileri, Tahran’ın nükleer programı ve bölgesel gerilimi görüşmek üzere bugün Umman’ın başkenti Muscat’ta yüksek riskli bir müzakere sürecine başlıyor. Müzakereler, Orta Doğu’da topyekûn bir savaş ihtimalinin gölgesinde gerçekleşirken, her iki tarafın ajanda üzerindeki derin uyuşmazlığı diplomatik çözüm umutlarını daraltıyor.
Gündem çıkmazı ve askeri baskı
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington’ın masaya sadece nükleer dosyayı değil; İran’ın balistik füze programını, bölgedeki silahlı gruplara desteğini ve iç politikadaki insan hakları uygulamalarını da getirmek istediğini net bir dille ifade etti. Buna karşılık İran Dışişleri Bakanı Abbas Araqchi, görüşmelerin yalnızca nükleer başlıkla sınırlı kalması gerektiğini savunarak, savunma yeteneklerinin tartışmaya kapalı olduğunu vurguladı.
Denizlerde armada ve füze gölgesi
ABD Başkanı Donald Trump’ın bölgeye sevk ettiği ve "armada" olarak nitelendirdiği deniz gücü, müzakerelerin hemen öncesinde İran kıyılarına yakın konumlanmış durumda. Tahran yönetimi ise görüşmelere saatler kala "Khorramshahr 4" uzun menzilli balistik füzesini yeraltı komplekslerinde mobilize ederek askeri hazırlık seviyesini yükseltti. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, diplomasinin başarısız olması durumunda askeri seçeneklerin masada olduğunu hatırlatarak tansiyonu artırdı.
Uranyum takasında esneklik sinyali
Tüm gerginliğe rağmen İranlı yetkililer, uranyum zenginleştirme konusunda belli şartlar dahilinde esneklik gösterebileceklerini belirtti. Tahran’ın 400 kg yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyumu teslim etmeyi ve belirli bir konsorsiyum düzenlemesi altında sıfır zenginleştirme modelini kabul edebileceği ifade ediliyor. Ancak bu tavizlerin ABD’nin füze programına yönelik taleplerini karşılamaya yetip yetmeyeceği belirsizliğini koruyor.
Bölgesel risk değişimini küresel piyasa hassasiyetleriyle rasyonalize eden modellerimiz, tabloda şu stratejik alanları işaret ediyor:
ANALİZ MASASI
Haziran 2025’te yaşanan İsrail hava operasyonları sonrası nükleer kapasitesi yara alan ancak stratejik direncini koruyan İran, Muscat masasında "zaman kazanma" ile "yaptırım hafifletme" arasında bir denge aramaktadır. BİST 100 endeksinin 13.500 puan sınırındaki rekor seviyelerinde izlenen volatilite, jeopolitik risk priminin fiyatlara yeniden dahil olduğunu göstermektedir. Brent Petrol fiyatlarının 68 dolar seviyelerinde baskılanması, arz güvenliğinden ziyade küresel talep projeksiyonlarıyla açıklansa da, Umman’dan çıkacak olası bir "çatışma" sinyali, petrolü saniyeler içinde 90 dolar bandına taşıyabilecek sistemik bir risk barındırmaktadır.
Altın fiyatlarının 4.800 dolar üzerindeki tarihi seyri, güvenli liman ihtiyacının metodolojik bir kanıtıdır. Endeks24 modelleri, diplomatik başarısızlık senaryosunda Orta Doğu kaynaklı sermaye çıkışlarının gelişmekte olan piyasalar üzerinde likidite baskısı yaratacağını öngörmektedir.
ENDEKS24 ANALİZ MASASI
Muscat zirvesi ve küresel piyasalarda jeopolitik fiyatlama projeksiyonuŞeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında; bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için aşağıdaki linke tıklayabilirsiniz.
Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım kararlarınızı kendi analizleriniz doğrultusunda vermeniz önerilir.
