ABD Başkanı Donald Trump, Pazar günü yaptığı açıklamada, Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun yakalanmasının ardından Venezuela yönetiminin geri kalan üyelerinin işbirliği yapmaması halinde ülkeye yönelik ikinci bir askeri müdahalenin gündeme gelebileceğini söyledi. Açıklamanın, ABD’nin Latin Amerika politikasında atılacak adımlar ve bölgesel güvenlik dengeleri üzerindeki etkilerinin izleneceği belirtildi.
Trump, Air Force One uçağında gazetecilere yaptığı değerlendirmede, Venezuela’nın yanı sıra Kolombiya ve Meksika’nın da ABD’ye yönelik yasa dışı uyuşturucu akışını azaltmamaları durumunda askeri seçeneklerle karşı karşıya kalabileceklerini ima etti. Trump, “Kolombiya Operasyonu bana iyi geliyor” ifadesini kullandı.
Maduro’nun gözaltısı ve sonrası
Uyuşturucu suçlamaları kapsamında ABD tarafından yakalanan 63 yaşındaki Nicolas Maduro’nun New York’taki bir gözaltı merkezinde tutulduğu ve Pazartesi günü mahkemeye çıkarılmasının beklendiği bildirildi. Operasyon, Venezuela’nın siyasi ve ekonomik geleceğine ilişkin belirsizliği artırdı.
Trump, yönetiminin önceliğinin hemen seçim yapılması yönünde baskı kurmak olmadığını, bunun yerine uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele ve petrol sektörünün yeniden yapılandırılması için Maduro yönetiminde kalan isimlerle çalışılabileceğini söyledi.
Venezuela yönetiminden tepkiler
Maduro hükümetindeki üst düzey yetkililer görevlerini sürdürürken, İçişleri Bakanı Diosdado Cabello, iktidardaki PSUV tarafından yayımlanan bir ses kaydında, Maduro’nun hâlen ülkenin tek başkanı olduğunu savundu. Savunma Bakanı General Vladimir Padrino ise devlet televizyonunda yaptığı açıklamada, ABD saldırısında askerler, siviller ve güvenlik personelinin hayatını kaybettiğini belirterek silahlı kuvvetlerin harekete geçirildiğini duyurdu.
Aynı zamanda petrol bakanı olan Başkan Yardımcısı Delcy Rodriguez, Venezuela Yüksek Mahkemesi’nin onayıyla geçici liderliği devraldığını ve Maduro’nun cumhurbaşkanlığı görevini sürdürdüğünü açıkladı. Rodriguez, Trump’ın ABD ile işbirliğine açık olduğu yönündeki ifadelerini kamuoyu önünde reddetti.
Petrol ve yaptırım mesajları
Trump yönetimi, operasyonu ABD’de açılan ceza davaları kapsamında bir kolluk faaliyeti olarak tanımlarken, Trump ABD petrol şirketlerinin Venezuela’nın rezervlerine “tam erişim” ihtiyacına da dikkat çekti. Venezuela hükümeti ise Washington’un ülkenin doğal kaynaklarını hedef aldığını savundu.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Venezuela’nın bir sonraki liderliğinin petrol endüstrisini ABD’nin karşıt gördüğü aktörlerden uzak tutması ve uyuşturucu kaçakçılığını durdurması gerektiğini söyledi. Rubio, ABD’nin tankerler üzerindeki ablukasının bu yaklaşımın parçası olduğunu ifade etti.
Bölgesel ve uluslararası yansımalar
Caracas’ta Pazar günü hükümet yanlısı protestolar düzenlenirken, bazı bölgelerde günlük yaşamın temkinli şekilde sürdüğü gözlendi. ABD Senatosu Demokrat lideri Chuck Schumer, Beyaz Saray’ın Venezuela’daki askeri varlığın süresi ve kapsamına ilişkin netlik sağlamadığını söyledi.
Birçok Batılı ülke gelişmeleri izlerken, BM Güvenlik Konseyi’nin saldırıyı görüşmek üzere toplanması planlandı. Venezuela’nın önemli müttefikleri Rusya ve Çin, ABD’nin adımlarına yönelik eleştirilerini dile getirdi.
