ABD Başkanı Donald Trump'ın Grönland ürünlerinin ABD tarafından alımına izin verilmemesi durumunda 1 Şubat 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe koyacağı %10'luk ek gümrük vergisi kararı, döviz piyasalarında sarsıntı yarattı. Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, Hollanda, Finlandiya ve İngiltere'yi hedef alan bu tehdit, haftanın ilk işlem gününde doların majör para birimleri karşısında baskılanmasına neden oldu.
Asya piyasalarının açılışında Euro 1,1572 ve İngiliz sterlini 1,3321 seviyelerine kadar gerileyerek son haftaların en düşük seviyelerini test etti. Ancak Avrupa Birliği ülkelerinden gelen sert tepkiler ve Fransa'nın ekonomik karşı önlem sinyalleriyle pariteler toparlanma eğilimine girdi. Dolar endeksi (DXY) ise ABD kaynaklı siyasi belirsizliğin yarattığı baskıyla 99,18 seviyesine geriledi.
Güvenli liman arayışı öne çıkıyor
Yatırımcılar, Trump'ın "Grönland resti" sonrası artan jeopolitik gerilim nedeniyle dolar yerine geleneksel güvenli limanlara yöneldi. Japon yeni karşısında %0,24 değer kaybeden dolar 157,74 seviyesine inerken, İsviçre frangı karşısında %0,36 düşüşle 0,7993 seviyesini gördü. Risk iştahındaki bu keskin düşüş dijital varlıkları da vurdu; Bitcoin %3'ten fazla kayıpla 92.477 dolar seviyelerine çekildi.
Piyasa uzmanları, gümrük vergisi tehditlerinin normal şartlarda Euro'yu zayıflatması beklenirken, 2025 yılındaki benzer süreçlerde olduğu gibi politika belirsizliğinin faturasının dolara kesildiğini belirtiyor. ABD doları üzerindeki siyasi risk priminin artması, küresel fonların portföy dağılımında defansif bir tutum takınmasına yol açıyor.
ANALİZ:
Endeks24 analistlerinin metodolojik projeksiyonları ve geçmiş dönem verileri üzerinden yapılan rasyo analizleri sonucunda, Trump yönetiminin gümrük vergilerini bir müzakere kaldıracı olarak kullanma stratejisinin piyasalarda "öngörülebilirlik krizine" dönüştüğü görülmektedir. İndirgenmiş nakit akımları (İNA) modellemelerine göre, 2026 yılının ilk çeyreğinde bu tür ticari gerilimlerin ABD varlıkları üzerindeki volatiliteyi %15-20 bandında artırma riski bulunmaktadır.
Doların küresel rezerv statüsündeki siyasi baskı, 2027 projeksiyonlarında çok kutuplu kur rejimlerine olan talebi tetikleyebilir. Grönland meselesi sadece bir toprak veya ticaret konusu değil, transatlantik ilişkilerde yapısal bir kırılma noktası olarak değerlendirilmektedir. Süreç, 1 Şubat tarihine kadar Endeks24 Analiz Masası tarafından yakından izleniyor.
Kısa vadeli görünüm: Negatif/Volatil Uzun vadeli görünüm: Belirsiz/Yüksek Risk
Endeks24 Analiz Masası
Doların Siyasi Risk ve Arktik Volatilite Raporu
Yasal Uyarı: Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir.
