ABD Başkanı Donald Trump, Perşembe günü yaptığı açıklamada İran yönetimini yaklaşık dört haftadır devam eden çatışmaları sona erdirecek bir anlaşma konusunda ciddileşmeye çağırdı. Trump, Tahran'ın ABD tarafından sunulan 15 maddelik teklifi gözden geçirdiğini ancak savaşı bitirme noktasında somut bir adım atılmadığını vurguladı. Sosyal medya platformu Truth Social üzerinden paylaşılan mesajda, İran'ın askeri kapasitesinin büyük ölçüde tahrip edildiği ve müzakere masasında "ciddi olunması gereken" son viraja girildiği ifade edildi.
Çatışmanın insani ve ekonomik bilançosu artarken, Pakistan, Türkiye ve Mısır'ın arabuluculuk çabaları devam ediyor. Pakistan Dışişleri Bakanı, ABD ile İran arasında dolaylı görüşmelerin kendi mesaj kanalları üzerinden yürütüldüğünü doğruladı. Ancak İran Dışişleri Bakanı Abbas Araqchi, bu iletişimin bir "müzakere" olmadığını, sadece Tahran’ın pozisyonunu bildiren uyarılar olduğunu savundu. Araqchi, şu anki politikalarının direnişe devam etmek olduğunu belirterek masaya oturma niyetlerinin olmadığını yineledi.
Hürmüz Boğazı ve enerji krizi tırmanıyor
ABD’nin sunduğu 15 maddelik plan, İran’ın nükleer programının tamamen sonlandırılmasından Hürmüz Boğazı’nın kontrolünün devrine kadar sert şartlar içeriyor. Buna karşılık İran tarafı, savaş tazminatı ve Boğaz üzerindeki resmi kontrolünün tescil edilmesi gibi karşı taleplerle duruşunu sertleştirmiş durumda.
Krizin en ağır faturası ise küresel ticaret ve enerji piyasalarında hissediliyor. Dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanmasıyla brent petrol fiyatları 116 dolar seviyelerini test etmeye başladı. Lojistik aksamalar; havacılıktan teknolojiye, perakendeden turizme kadar geniş bir yelpazede maliyetleri yukarı çekiyor. Dünya Gıda Programı, dizel tedarikindeki sıkıntıların devam etmesi halinde tarımsal üretimin durma noktasına gelebileceği ve küresel açlık riskinin artabileceği uyarısında bulunuyor.
