Elon Musk'ın uzay ve uydu şirketi SpaceX, tüm zamanların en büyük halka arzını tamamlayarak kasasına 75 milyar dolar koydu. Hikâye burada bitmiyor: greenshoe adı verilen bir mekanizma, talebin güçlü seyretmesi durumunda şirkete yaklaşık 11,2 milyar dolar daha kazandırabilir.
Şirket, hisse başına 135 dolardan 555,56 milyon hisse sattı ve bu büyüklük, 2019'da Suudi Aramco'nun kurduğu yaklaşık 26 milyar dolarlık önceki rekoru rahatlıkla geride bıraktı. Arzın fiyat istikrarını sağlamakla görevli kuruluş Morgan Stanley'ye ise standart bir ek tahsis hakkı tanındı.
11,2 milyar dolarlık kapı nasıl açılıyor
Greenshoe, resmî adıyla ek tahsis (over-allotment) opsiyonu, ABD'deki büyük halka arzların neredeyse tamamında kullanılan bir araç. SpaceX, Morgan Stanley'ye halka arz fiyatından yüzde 15'e kadar ek hisse alma hakkı verdi; bu da satılan 555,56 milyon hisseye ilave yaklaşık 83 milyon hisse anlamına geliyor.
11,2milyar dolar: greenshoe opsiyonu tümüyle kullanılırsa SpaceX'in 75 milyar dolara ekleyebileceği kaynak.
Bu hisseler henüz ihraç edilmedi. Banka önce piyasada açığa satışa benzer bir pozisyon açıyor, sonra ihtiyaç halinde hisseleri şirketten satın alıp pozisyonu kapatıyor. Opsiyon tümüyle devreye girerse yatırımcıların elindeki toplam hisse 638,9 milyona çıkıyor.
Greenshoe, yeni hissenin ilk haftalarında hem sert düşüşü hem aşırı yükselişi frenleyen bir güvenlik supabı gibi çalışıyor.
Greenshoe neden var, Alibaba ve Uber ne gösterdi
Mekanizma iki işe yarıyor: hissede düzenli işlem sağlamak ve talep güçlüyse şirkete yüzde 15'e kadar ek sermaye toplama imkânı vermek. Hangi senaryonun işleyeceğini hissenin borsadaki performansı belirliyor.
2014'te Alibaba, ilk işlem gününde fiyatının yüzde 38 üzerine çıkınca opsiyonu tamamen kullandı; aracı kurumlar 48 milyon ek hisse alınca şirketin geliri yaklaşık 25 milyar dolara yükseldi. 2019'da Uber'de tablo tersine döndü: hisse 45 dolarlık fiyatın altına inince ek hisse almak yerine piyasadan alım yapıldı ve hisse ilk günü yaklaşık yüzde 7 kayıpla kapandı.
| SpaceX2026 | |
|---|---|
| Suudi Aramco2019 |
SpaceX için iki senaryo
Talep güçlü kalır ve fiyat halka arz seviyesinin üzerinde tutunursa, Morgan Stanley ek alım hakkını kullanabilir ve şirket 75 milyar dolara ek olarak yaklaşık 11,2 milyar dolar daha sağlayabilir. Fiyat halka arz seviyesinin altına gerilerse, banka ek hisse almak yerine piyasadan alım yaparak fiyatı desteklemeyi seçebilir.
Bloomberg'in aktardığına göre arz sürecinde bireysel yatırımcılar Robinhood, Fidelity ve SoFi gibi platformlar üzerinden yaklaşık 100 milyar dolarlık talep iletti; bu rakam tek başına şirketin 75 milyar dolarlık hedefini aştı.
Bireysel yatırımcıdan gelen yaklaşık 100 milyar dolarlık talep, greenshoe opsiyonunun kullanılma ihtimalini güçlendiren bir sinyal; çünkü bu kapı ancak fiyat güçlü kaldığında ek sermayeye dönüşüyor.
Buna karşın 1,77 trilyon dolarlık değerleme tartışmalı bir zeminde duruyor. SpaceX geçen yıl 18,7 milyar dolar gelir bildirdi ve henüz kâra geçmedi; bağımsız araştırma kuruluşu Morningstar şirketi 780 milyar dolara değerleyerek pahalı buldu. Ek sermaye kapısının açılıp açılmayacağı, büyük ölçüde kısa vadeli fiyat performansına bağlı kalacak.
ENDEKS24 ANALİZ MASASI. Şeffaflık ve Metodoloji Beyanı: Küçük yatırımcıyı koruma ve doğru bilgilendirme misyonumuz kapsamında, bu analiz Endeks24 Analiz ve Araştırma Kurulu denetiminde, rasyonel metodolojilerle hazırlanmıştır. Kurul yapımız ve analiz ilkelerimiz hakkında detaylı bilgi için Analiz ve Araştırma Kurulu sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
