SpaceX'in Nasdaq'taki ilk işlem gününe saatler kala dört büyük ABD eyaletinin yatırım yetkilileri alarm verdi: Elon Musk'ın roket şirketini hızla büyük endekslere dahil etmek için gevşetilen kurallar, yalnızca 75 milyar dolarlık bu halka arzla sınırlı kalmayacak. Yetkililer, aynı mekanizmanın OpenAI ve Anthropic gibi yaklaşan devasa halka arzlar için de şablon olarak kullanılacağını uyarıyor.
Dört büyük ABD eyaletinin yatırım yetkilileri perşembe günü Nasdaq ve FTSE Russell'a ayrı ayrı mektup göndererek son dönemde büyük halka arzları kolaylaştıran kural değişikliklerinin yatırımcı riskleri tam olarak değerlendirilmeden uygulamaya sokulduğunu öne sürdü ve değişikliklerin askıya alınmasını istedi. New York Eyalet Denetçisi Thomas DiNapoli, New York Şehri Denetçisi Mark Levine, Illinois Haznedarı Michael Frerichs ve Maryland Denetçisi Brooke Lierman imzasını taşıyan mektupta FTSE Russell'a yönelik çağrı açıktı: endeks sağlayıcısı, pasif fon yatırımcılarının çıkarlarını halka arz eden şirketlerin ve aracı kurumların önüne koymalı.
Flotasyon oranı ve zorunlu alım sorunu
Sorunun özü, SpaceX'in son derece düşük serbest dolaşım oranında yatıyor. Hisselerin yalnızca yüzde 3 ila 4'ü ilk işlem gününde serbest işlem görecek; Musk'ın payları ise 366 gün boyunca kilitli kalacak. Buna karşın Nasdaq, 1 Mayıs 2026'da yürürlüğe giren yeni "hızlı giriş" kuralıyla şirketi listeden itibaren yalnızca 15 işlem günü sonra Nasdaq-100 endeksine alacak. Bu, daha önce zorunlu olan üç aylık bekleme süresini fiilen kaldırdı.
Eyalet yetkililerinin Nasdaq'a gönderdiği mektupta, kuralın resmi bir analiz yapılmadan nasıl hayata geçirildiği sorgulandı. "1,4 trilyon dolardan fazla yatırımcı varlığını etkileyen bu değişikliğin neden böyle bir analiz olmadan kabul edildiğini açıklamanızı istiyoruz" diyen yetkililer aynı zamanda Nasdaq'a, hangi şirketin ya da danışmanların kural hazırlık sürecine dahil olup olmadığını da sordu.
Bu değişiklikler emeklilik fonları gibi kurumları, değerini henüz kanıtlamamış veya piyasa düzeltmelerinin testinden geçmemiş hisseleri endeks fonları aracılığıyla satın almaya zorlayabilir.
Oregon Haznedarı Elizabeth SteinerOpenAI ve Anthropic için emsal kaygısı
Mektupların asıl ağırlığı, SpaceX'i bir istisna değil bir kural olarak çerçevelemesinden geliyor. FTSE Russell'a yazılan mektupta SpaceX'in yanı sıra OpenAI ve Anthropic "yakın gelecekte halka arz edilmesi beklenen şirketler" olarak açıkça anıldı. Yetkililer, eğer bu metodoloji değişiklikleri geri alınmazsa her büyük halka arzın aynı yöntemle pasif fonlara dayatılacağını öngörüyor. Bu çerçevede üç yapay zeka ve uzay devi için endekslere erken giriş kılı kılına tartışılan bir mesele haline geldi.
Öte yandan, S&P Dow Jones farklı bir tutum sergiledi. S&P 500, SpaceX'i hem kârlılık şartı hem de düşük serbest dolaşım gerekçesiyle endeksine almayı reddederken şöyle bir mesaj verdi: "Yalnızca piyasa değerine dayalı istisnalar verilmemelidir." Endeks sağlayıcıları arasındaki bu ayrışma, metodoloji tartışmasını daha da derinleştiriyor.
3,5xSpaceX'in halka arzına gelen talep, aranan 75 milyar dolarlık miktarın yaklaşık 3,5 katına ulaştı; ancak yüksek aşırıtalep, düşük float riskini ortadan kaldırmıyor.
Nasdaq ve FTSE yanıtı
Nasdaq sözcüsü, şirketlerin artık çok daha büyük ölçekte ve karmaşık sermaye yapılarıyla halka açıldığı ve metodoloji güncellemesinin bu gerçeği yansıttığı görüşünde. Sözcü, değişikliklerin resmi kamuoyu istişare sürecinin ardından hayata geçirildiğini ve diğer büyük endeks sağlayıcılarının bağımsız kararlarıyla örtüştüğünü vurguladı. LSEG ise konu hakkında yorum yapmadı.
Yasal Uyarı: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi araştırmanıza ve uzman görüşüne dayandırınız.
